Podpowiedzi
Dziękujemy.
Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie.
Menu
Żniwa kukurydziane są w pełni, a suszarnie gasną jedna po drugiej, bo nie dojechał propan. Mokre ziarno tanieje z dnia na dzień, gaz drożeje, a część skupów w ogóle nie przyjmuje kukurydzy. Rząd zapewnia, że problem jest przejściowy. Rolnicy pytają: przejściowy, czyli do kiedy? I kto zapłaci za straty?
Damian Murawiec, rolnik z powiatu elbląskiego związany z Oddolnym Ogólnopolskim Protestem Rolników, mówił Tygodnikowi Poradnikowi Rolniczemu, że jego suszarnia znowu stanęła w nocy, bo dostawa gazu się spóźniła. Na Podlasiu Dariusz Ciochanowski, który prowadzi skup, został z setkami ton mokrej kukurydzy na placu i suszarnią bez paliwa.
Marcin Sobczuk, prezes Zamojskiego Towarzystwa Rolniczego, mówił w programie AgroKomentator, że w jego okolicy suszarnie pracują trzy dni, a potem przez dwa, trzy dni czekają na gaz. Jego zdaniem skupy przestają kupować nie z powodu ceny, ale dlatego, że nie mają czym suszyć.
Stawka jest duża: według Krajowej Rady Izb Rolniczych kukurydza na ziarno rośnie w Polsce na około 1,4 mln ha.
Ceny mokrej kukurydzy idą w dół. Według analizy top agrar Polska opublikowanej 6 listopada średnia cena spadła w ciągu tygodnia o 47 zł, do 605 zł/t. Tego samego dnia cenyrolnicze.pl notowały 500–630 zł/t, średnio 565 zł/t. 9 listopada średnia spadła tam do 550,50 zł/t przy tych samych widełkach. AgroFakt podał 6 listopada, że skup Wipaszu w Krośnie koło Pasłęka płacił 500 zł/t i zapowiadał od poniedziałku 9 listopada obniżkę do 400 zł/t.
Nie wszystko wynika jednak z braku gazu. Top agrar zwraca uwagę, że ceny spadają wszędzie, także w skupach, które nie suszą na propanie. AgroFakt wskazuje z kolei, że ceny obniża też duża podaż ziarna w szczycie żniw.
Gaz idzie w drugą stronę. Murawiec mówił top agrar, że 26 października płacił za propan 2,29 zł netto za litr, a 2 listopada miał dostawę po 2,65 zł netto. W rozmowie z WP Rolnicy, opublikowanej 9 listopada, mówił już o 3,15 zł netto. Rok wcześniej o tej porze rolnicy płacili, według relacji przytaczanych przez farmer.pl, około 1,40–1,45 zł netto. Samorząd rolniczy podaje, że koszt suszenia tony w niektórych gospodarstwach i skupach wzrósł do 90–105 zł netto.
Krajowa Rada Izb Rolniczych alarmuje, że część skupów z powodu drożejącego gazu zwiększa potrącenia za wilgotność. „Kto za to odpowie?” – pytał w sieci jeden z rolników, cytowany przez WP Rolnicy.
Od pisma Stowarzyszenia Dla Powiatu do pierwszej decyzji minął tydzień.
Resort rolnictwa najpierw przekazał sprawę ministerstwu energii z prośbą o interwencję. Tłumaczył, że bezpieczeństwo dostaw energii należy do kompetencji ministra energii. Dodał, że dostał w tej sprawie jedno oficjalne pismo.
Potem wiceminister Gromadzka zorganizowała pilne spotkanie z wiceministrem energii Konradem Wojnarowskim i przedstawicielami Orlenu. Jako przyczyny wskazano bardzo duży popyt na LPG do samochodów i opóźnienia dostaw gazu drogą morską. Branża mówi też o sztormach na Bałtyku, które utrudniały rozładunek statków. Według relacji wiceminister uczestnicy spotkania zapewnili, że gazu dla suszarni nie powinno zabraknąć, a ceny wkrótce się ustabilizują.
Konkretny krok, o którym poinformował rząd, jest na razie jeden. Na wniosek ministra energii Ministerstwo Infrastruktury od 6 listopada do 6 grudnia pozwala kierowcom cystern przewożącym LPG w kraju jeździć do 11 godzin dziennie, 60 godzin tygodniowo i 96 godzin w ciągu dwóch tygodni. Motyka przekonuje, że to usprawni logistykę i poprawi dostępność gazu.
Ich argument jest prosty: dłuższa jazda nie wyprodukuje ani litra propanu. Murawiec mówił WP Rolnicy o ogromnych kolejkach na terminalach, gdzie kierowcy czekają nawet dobę. Według jego relacji dla top agrar dostawca mający blisko 30 cystern mógł wjeżdżać na terminal tylko 8–10 razy dziennie. „Co oni mają wozić? Puste przeloty mają robić z terminala z Gdańska po Polsce (…)?” – pytał Murawiec w rozmowie z Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym.
Wskazanie samochodów na gaz jako jednej z przyczyn kryzysu Murawiec nazywa kuriozum. Autogaz rzeczywiście dominuje: według Orlenu w 2024 r. transport odpowiadał za blisko 75% zużycia LPG w Polsce. Tylko że samochody jeżdżą na gazie przez cały rok, a kukurydzę suszy się co roku jesienią.
Tomasz Szultka z firmy Romgaz mówił Tygodnikowi Poradnikowi Rolniczemu, że w szczycie suszenia kraj potrzebuje 2–3 tys. ton propanu dziennie. To niemal tyle, ile da się dostarczyć obecną infrastrukturą. Jego zdaniem kłopoty mogą potrwać jeszcze 3–4 tygodnie. Czy to znaczy, że do końca zbiorów?
Tomasz Januszaniec, rolnik i przedsiębiorca, radził w programie AgroKomentator, żeby w niektórych przypadkach odczekać ze zbiorem bardzo mokrej kukurydzy około 10 dni. Inni rozmówcy ostrzegali przed pogorszeniem pogody i kłopotami z wjazdem kombajnów. Listopad to nie wrzesień: deszcz albo mróz mogą zamknąć wjazd na pole na dłużej.
Sprawdzaj ceny w kilku skupach, bo tego samego dnia różnice sięgają ponad 100 zł/t. Zbieraj dowody strat: kwity z potrąceniami, zdjęcia tablic z cenami, faktury za gaz. Jeśli pojawi się pomoc, bez papierów nic nie udowodnisz.
