Logo Świat Rolnika


Hodowla

świnie
29 wrzesień 2017

Już ponad setka ognisk ASF. Czy istnienie hodowli świń w Polsce jest zagrożone?

Główny Lekarz Weterynarii wyznaczył sto i sto pierwsze ognisko ASF. Łącznie w dwóch gospodarstwach hodowano 33 świnie.

W gospodarstwie w Międzyrzecu Podlaskim zaatakowane chorobą jest 3o świń, w drugim położonym w gminie Lipsk w powiecie augustowskim utrzymywano 3 świnie.
W gospodarstwach zostały podjęte procedury związane z likwidacją choroby.

Ponadto wystąpiły kolejne przypadki afrykańskiego pomoru świń wśród dzików. To już 499 przypadków tej choroby wśród tych zwierząt. Ich zwłoki zostały unieszkodliwione pod nadzorem właściwego powiatowego lekarza weterynarii.

Szybkie rozprzestrzenianie się ASF zostało podniesione przez posłów opozycji w czasie dyskusji w sejmie nad wnioskiem o wotum nieufności wobec ministra rolnictwa Krzysztofa Jurgiela.

Twierdzono, że jest w tej sytuacji bezradny. Dorota Niedziela z PO zarzucała ministrowi, że nie potrafi skutecznie pomóc rolnikom w walce z ASF. Ostrzegała, że jest realne zagrożenie istnienia hodowli świń w Polsce.

 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odniósł się do zarzutów:

Afrykański pomór świń (ASF) jak każda choroba nie uznaje granic, co pokazują przypadki choroby stwierdzane w kolejnych państwa członkowskich. Zagrożenie tą chorobą ma charakter ogólnoeuropejski. W obecnym roku mieliśmy do czynienia z kolejnym sezonowym szczytem aktywności tej choroby. (...)

Wszystkie ogniska choroby wystąpiły na obszarach objętych restrykcjami w związku z ASF, określonym w załączniku do decyzji wykonawczej Komisji nr 2014/709/UE (...) We wszystkich gospodarstwach, w których zostały wyznaczone ogniska ASF, organy Inspekcji Weterynaryjnej podjęły, zgodnie z obowiązującymi przepisami, czynności związane z likwidacją choroby. Zabito i zutylizowano wszystkie świnie, zniszczeniu lub unieszkodliwieniu poddano pasze, ściółkę oraz inne przedmioty, które mogły zostać skażone, a nie mogły zostać skutecznie oczyszczone i odkażone, wykonano czynności mycia i odkażania pomieszczeń, w których przebywały świnie, środków transportu używanych do transportu świń lub ich tusz oraz sprzętu.

W sposób ciągły, przy zaangażowaniu organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz wielu instytucji w tym służby celnej, policji, władz regionalnych oraz myśliwych, kontynuowane są prace mające na celu zahamowanie rozprzestrzeniania się wirusa ASF na pozostałą część kraju.

Analizując przyjęte dotychczas rozwiązania zdecydowano o konieczności wprowadzenia dalszych zmian w obowiązujących przepisach, dotyczących odstrzału sanitarnego i bioasekuracji.

Minister Krzysztof Jurgiel podkreślał, jak ważna jest bioasekuracja:

Bioasekuracja ma istotne znaczenie przy ograniczaniu dalszego szerzenia się choroby. Jak wynika z analizy występowania ASF u świń w Polsce w okresie 1 roku od zastosowania określonych środków (tj. od 29 kwietnia 2015 r. do 29 kwietnia 2016 r.) na obszarze gdzie jest realizowany program bioasekuracji, nie stwierdzono afrykańskiego pomoru świń u świń utrzymywanych w gospodarstwach. Również w 2017 r. nie stwierdzono ognisk ASFw gospodarstwach położonych na obszarze wskazanym w programie bioasekuracji wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. (Dz. U. poz. 517).

Na obszarze, gdzie realizowany jest program bioasekuracji świnie mogą być utrzymywane tylko w gospodarstwach spełniających wszystkie wymagania bioasekuracji określone w przedmiotowym programie.

W każdym przypadku, gdy podmiot nie spełnia ww. wymagań powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję nakazującą zabicie utrzymywanych w gospodarstwie zwierząt z gatunków wrażliwych na ASF lub poddanie tych zwierząt ubojowi oraz zakazującą wprowadzania do gospodarstwa i utrzymywania w nim zwierząt przez czas trwania programu bioasekuracji.

W takiej sytuacji posiadaczowi zwierząt przysługuje odszkodowanie za zabite lub poddane ubojowi zwierzęta bez możliwości ubiegania się o rekompensatę.

Ponadto możliwa jest dobrowolna rezygnacja z utrzymywania w gospodarstwach świń, w tym ze względów finansowych, przy zapewnieniu takim posiadaczom zwierząt rekompensaty za nieprzerwane nieutrzymywanie świń przez czas realizacji programu oraz odszkodowania za zwierzęta zabite lub poddane ubojowi z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej.

Oprócz tego, choć zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, realizacja programu bioasekuracji, z wyłączeniem kosztów nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, jest finansowana przez posiadaczy zwierząt, z inicjatywy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2015 r. wprowadzona została zmiana do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem producenci rolni, którzy w latach 2015-2018 przez co najmniej rok utrzymywali świnie w gospodarstwach położonych na obszarze, na którym realizowany jest program bioasekuracji mogą składać wnioski o udzielenie pomocy o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie, na refundację 50% wydatków poniesionych na zakup mat dezynfekcyjnych, sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych, odzieży ochronnej i obuwia ochronnego oraz wydatków poniesionych na zabezpieczenie budynków, w których utrzymywane są świnie przed dostępem zwierząt domowych. W ramach programu bioasekuracji w 2017 r. do powiatowych lekarzy weterynarii wpłynęło 2 618 oświadczeń, że gospodarstwo, w którym utrzymywane są świnie, nie spełni wymagań określonych w programie (liczba świń w tych gospodarstwach 30 123 szt.) – stan na 12.09.2017 r.

Efekty realizowanego aktualnie programu bioasekuracji będą widoczne w kolejnych miesiącach.

Równie istotny jest odstrzał sanitarny dzików

Zmiany przepisów miały również na celu usprawnienie realizacji odstrzału sanitarnego dzików, kluczowego wektora w przenoszeniu choroby. Ww. ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wprowadzono następujące zmiany:

  • dopuszczono do polowań osoby, posiadające uprawnienia, a nie będące członkami koła łowieckiego działającego na danym terenie, do wykonywania odstrzału sanitarnego zwierząt;
  • wprowadzono możliwość wypowiedzenia umowy dzierżawy, dla dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich, nie stosujących się do nakazów i zakazów nałożonych na nich, zgodnie z przedmiotową ustawą, co ma przyczynić się do tego, aby nakazany odstrzał sanitarny był skutecznie wykonywany;
  • powiatowy lekarz weterynarii uzyskał uprawnienie do nakazania posiadaczowi gospodarstwa, w drodze decyzji administracyjnej, podjęcia działań w celu umożliwienia wykonania przez myśliwych odstrzału sanitarnego dzików na danym obszarze lub zakazania działań uniemożliwiających lub utrudniających wykonanie odstrzału;
  • ułatwiono dokonywanie odstrzału sanitarnego związanego ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz w ich otulinach.

Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że redukcja populacji dzików prowadzona jest w sposób ciągły, w ramach planowej gospodarki łowieckiej na terenie całego kraju oraz dodatkowo odstrzału sanitarnego dzików, na obszarach, na których występuje ASF lub które są bezpośrednio zagrożone jego wystąpieniem.

Odstrzał sanitarny realizowano w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików (Dz. U. poz. 229) i do dnia 5 czerwca 2017 r. w ramach umów zawartych na podstawie przedmiotowego rozporządzenia odstrzelono 9636 dzików.

Aktualnie odstrzał sanitarny realizowany jest głównie w oparciu o akty prawa miejscowego, tj. rozporządzenia powiatowych lekarzy weterynarii lub wojewodów. Według stanu na 18 września br. w ramach tego odstrzału odstrzelono 3884 dziki z 8373 zaplanowanych do pozyskania, w tym 1024 samice.

Działania mające na celu ułatwienie wykonywania odstrzału, zostały również podjęte przez resort środowiska. W ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw łagodzenia skutków związanych z wystąpieniem przypadków afrykańskiego pomoru świń, wypracowano rozwiązania zmierzające do dalszego ułatwienia wykonywania odstrzału dzików w Polsce.

MD/fot. pixabay.com