Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Monika Faber 08-12-2021 17:00:31

Rzepak ozimy atakowany przez grzyby. Sucha zgnilizna kapustnych zagraża uprawom

Rzepak ozimy

Rzepak ozimy przeżywa trudny czas, podczas którego szczególnie groźne stają się porażenia chorobami grzybowymi. Stanowią one zagrożenie dla całej plantacji.

Rolnicy i doradcy z wielu regionów Polski odnotowywali w listopadzie, że na plantacjach rzepaku ozimego dochodzi do intensywnego porażania roślin przez grzyby powodujące suchą zgniliznę kapustnych. Zjawisko jest tym bardziej niepokojące, że występuje m.in. na terenach, gdzie do tej pory choroba ta nie stanowiła problemu. Infekcje są widoczne również na odmianach, które plantatorzy uważają za odporne. Eksperci oceniają, że takiej skali porażeń nie było nawet od kilkudziesięciu lat.

Rzepak ozimy martwi rolników

W ostatnich tygodniach jesieni rolnicy z różnych regionów kraju z rosnącym zaniepokojeniem obserwują plantacje rzepaku ozimego, na których widoczne są objawy porażenia przez grzyby powodujące suchą zgniliznę kapustnych. Skala tego zjawiska jest już ogromna, a intensywność infekcji bardzo wysoka – jak na tę porę roku. Taka sytuacja jest widoczna zarówno na nowo założonych plantacjach rzepaku, między innymi na Górnym Śląsku i na Opolszczyźnie, jak i w rejonach, gdzie dotychczas porażenie tymi patogenami nie występowało na tak dużą skalę – na Podlasiu, Lubelszczyźnie i Podkarpaciu. W przypadku nowych plantacji w południowo-zachodnich województwach odsetek porażonych roślin sięga aż 80%. Wyraźnie widać na liściach charakterystyczne dla suchej zgnilizny kapustnych szarobrunatne plamy z licznymi piknidiami – owocnikami stadium konidialnego tych grzybów. W poprzednich latach we wschodniej części Polski choroba ta nie stanowiła problemu, natomiast obecnie znaczne porażenie występuje nawet na terenach przygranicznych. Okazuje się, że z podobnym zjawiskiem mają do czynienia również rolnicy z Litwy, Łotwy i Estonii.
Przyczyny problemów na plantacjach rzepaku

Żeby lepiej zrozumieć przyczyny i specyfikę tej niezwykle trudnej sytuacji fitopatologicznej, należy przeanalizować kilka czynników. Pozwoli to na dobranie skutecznych, adekwatnych do tego problemu rozwiązań.
Po pierwsze – warto wrócić pamięcią do ubiegłego sezonu. Na większości terenów był on bardzo trudny, między innymi z powodu wysokiego porażenia rzepaku przez sprawców suchej zgnilizny kapustnych: Leptosphaeria maculans i Leptosphaeria biglobosa, lokalnie wręcz na poziomie epidemicznym. Równocześnie na plantacjach dochodziło do rozwoju sprawców werticiliozy, czyli grzybów rodzaju Verticillium. Współwystępowanie tych dwóch chorób powodowało gwałtowne zasychanie i zamieranie łanów rzepaku tuż przed zbiorami, co dla wielu rolników było bardzo dużym zaskoczeniem. Zjawisko to przyczyniło się do zmniejszenia plonu – zamiast spodziewanych 5-6 t/ha plantatorzy uzyskiwali zaledwie 4 t/ha. Konsekwencją tamtego poważnego porażenia są występujące obecnie problemy.porazenie rzepaku rzepak ozimy 1

Co prawda na polach, na których w poprzednim sezonie uprawiany był rzepak ozimy, obecnie rośnie np. pszenica ozima, jednak plantacje położone nawet w promieniu kilkunastu kilometrów od nich narażone są na wyjątkowo silne infekcje. Właśnie taka jest geneza porażenia rzepaku suchą zgnilizną kapustnych m.in. na Górnym Śląsku i na Opolszczyźnie.

Drugi czynnik, który wpłynął na kondycję rzepaku ozimego i skalę porażenia, to trudne warunki do siewu, jakie występowały w tym roku zarówno w sierpniu, jak i we wrześniu. Ze względu na bardzo nieprzewidywalną sierpniową pogodę, silne opady i dużą wilgotność praktycznie niemożliwe było wykonanie wtedy jakichkolwiek zabiegów. Dlatego pól obsianych w tamtym okresie jest stosunkowo niewiele. Rośliny wyglądają na przerośnięte, mają bardzo okazałą biomasę – jednak nie oznacza to, że są zdrowe. Wcześnie wysiany rzepak był szybciej wyeksponowany na zainfekowanie przez zarodniki, które uwalniały się z resztek pożniwnych, pochodzących z poprzedniego sezonu wegetacyjnego. Na takich plantacjach najmłodsze liście nie mają co prawda objawów infekcji, natomiast po rozgarnięciu roślin okazuje się, że na najstarszych liściach porażenie jest bardzo wysokie. Jeżeli uprawy były niewystarczająco chronione, np. tylko jednym zabiegiem fungicydowym, może okazać się, że w bujnym, pozornie zdrowym rzepaku doszło już przerostu strzępek grzybni do szyjki korzeniowej – chociaż odcinek pomiędzy szyjką a miejscem infekcji, czyli blaszkami liściowymi, jest relatywnie duży. Trzeba pamiętać, że przy wcześniejszych siewach okres, w którym mogło dojść do infekcji, był znacznie dłuższy. Z kolei na polach, gdzie siew był wykonany dopiero we wrześniu, kondycja roślin jest gorsza. Są one słabsze, mają bardzo niewielką biomasę, a niekiedy również niską obsadę. Taki rzepak nie jest fizjologicznie odpowiednio przygotowany do przezimowania, a zatem wzrasta ryzyko, że wymarznie zimą lub na przedwiośniu.

Trzeci aspekt zwiększający podatność rzepaku na infekcje to widoczne na niektórych plantacjach silne objawy niedoboru składników pokarmowych. Rośliny, które nie mają możliwości pobierania fosforu – ze względu na niskie temperatury, skompaktowanie gleby czy stres oksydacyjny – są osłabione. Zauważalne jest także niskie stężenie chlorofilu, co oznacza, że ciśnienie elektrolityczne soków komórkowych jest w nich niskie. Dlatego takie rzepaki są bardziej narażone na wymrożenia, szczególnie wakuole ich komórek miękiszowych i komórki merystematyczne. Ponieważ rośliny na plantacjach wyglądają na osłabione i niedokarmione, zdarzało się, że rolnicy woleli nie inwestować w zabiegi, w tym zabezpieczające przed chorobami grzybowymi, nie stosowali też preparatów regulujących pokrój, żeby dodatkowo nie zaszkodzić uprawom. Ewentualne użycie regulatora zatrzymało wzrost roślin, które będą miały problemy ze zmetabolizowaniem substancji czynnej aż do wiosny. Jeżeli na polach, gdzie rzepak ozimy jest osłabiony z powodu niedoborów, dochodzi do porażenia suchą zgnilizną kapustnych, ryzyko przerostu strzępki grzybni do szyjki korzeniowej jest bardzo wysokie.

Sucha zgnilizna kapustnych zagraża rzepakowi

Kolejny czynnik, jaki trzeba wziąć w tym sezonie pod uwagę, to możliwość porażenia przez suchą zgniliznę kapustnych odmian rzepaku uważanych powszechnie za odporne na tę chorobę. W przypadku obecnie bardzo często wykorzystywanej przez hodowców odporności pionowej, czyli jednogenowej (gen Rlm7) odporność dotyczy wyłącznie jednego ze sprawców suchej zgnilizny kapustnych – grzyba Leptosphaeria maculans. Mechanizm ten będzie skuteczny, dopóki nie nastąpi przełamanie odporności lub nie pojawi się taka mutacja, która sprawi, że patogeny pokonają barierę wytwarzaną przez rośliny. Badacze podejrzewają, że mogło już dochodzić do takich sytuacji, jednak nie zostały one jeszcze udowodnione i udokumentowane. Natomiast odporność pozioma, czyli wielogenowa (RlmS/APR37) jest niestety słabsza, płytsza oraz nie daje zabezpieczenia przeciwko wczesnym infekcjom i rozwojowi suchej zgnilizny kapustnych.

Dotyczy ona starszych faz rozwojowych rzepaku i ogranicza skutki porażenia – ale nie zawsze jego stopień. Dlatego wybierając odmianę rzepaku, warto z ostrożnością podchodzić do haseł marketingowych i pamiętać o faktycznych właściwościach odmian prezentowanych jako odporne na poszczególnych sprawców suchej zgnilizny kapustnych. Z biologicznego punktu widzenia odporność zawsze dotyczy sprawców, a nie choroby.

Jeżeli w odmianach z odpornością pionową obserwowane są pierwsze symptomy lub wyraźne objawy infekcji, najprawdopodobniej sprawcą choroby jest Leptosphaeria biglobosa. Do tej pory patogen ten występował jesienią w mniejszym nasileniu niż wiosną, a obecnie dochodzi do jego gwałtownego rozwoju. Oznacza to, że można spodziewać się wczesnego porażenia tzw. łodygową formą suchej zgnilizny kapustnych, gdzie zmiany nekrotyczne występują powyżej szyjki korzeniowej, na łodydze i części nadziemnej, chociaż mogą być widoczne także na szyjce korzeniowej. W takiej sytuacji najczęściej dochodzi do gwałtownego zamierania łanu tuż przed zbiorami, łącznie z wyleganiem łodygowym. Niestety ma to związek z wcześniejszym osypywaniem się nasion. Taki scenariusz znany jest z okresu zbiorów w 2021 roku – jeżeli zrealizuje się również w przyszłym roku, to w znacznie większym nasileniu, niespotykanym do tej pory na Opolszczyźnie, Górnym Śląsku, Podkarpaciu i Lubelszczyźnie.

Jak zwalczać suchą zgniliznę kapustnych w rzepaku?

Obecnie trwają analizy molekularne i mikrobiologiczne licznych prób rzepaku, pobieranych przez specjalistów w różnych regionach Polski. Pozwolą one na dokładne zidentyfikowanie gatunku sprawców porażających plantacje rzepaku ozimego. Już teraz badacze stawiają tezę, że w ostatnim czasie nastąpiła zmiana proporcji gatunków patogenów wywołujących suchą zgniliznę kapustnych – prawdopodobnie niektóre z nich wyspecjalizowały się i dostosowały swoją fizjologię do warunków, jakie panują jesienią w naszym kraju.

Dla rolników najistotniejsza jest odpowiedź na pytanie, jak zaplanować pierwsze wiosenne zabiegi fungicydowe i które substancje uwzględnić, żeby zlikwidować tak dotkliwe porażenie na plantacjach.

"Zakładamy, że rzepak ozimy przetrwa zimowe miesiące. Jeżeli nie będzie miał uszkodzeń letalnych, koniecznością jest jak najwcześniejszy wjazd w pole i zastosowanie takiej substancji aktywnej, która wykazuje skuteczność wobec obu sprawców suchej zgnilizny kapustnych, a jednocześnie nie ma silnego działania regulującego wzrost roślin. Dotyczy to wszystkich odmian rzepaku, niezależnie od właściwości wynikających z ich genetyki" – radzi Andrzej Brachaczek, Dyrektor ds. badań i rozwoju w INNVIGO. "Dlatego zalecam difenokonazol, ale koniecznie razem z mepikwatem, który ma działanie stymulujące w stosunku do systemu korzeniowego. Nie należy obawiać się stosowania go nawet na słabych plantacjach – ani jesienią, ani wiosną. Mepikwat w połączeniu z difenokonazolem nie wykazuje efektu regulującego, jaki ma po zastosowaniu z tebukonazolem lub metkonazolem. Na pewno na plantacjach słabych, porażonych przez sprawców rodzaju Leptosphaeria biglobosa, gdzie jest ryzyko przerostu strzępki, nie należy stosować jako bazy środków zawierających tebukonazol czy metkonazol. W przypadku metkonazolu stężenie substancji czynnej po użyciu pełnej dawki środka jest zbyt małe. Z kolei tebukonazol jest mało aktywny w stosunku do Leptosphaeria biglobosa, nie przynosi takiego efektu jak difenokonazol" – wyjaśnia ekspert.

Czytaj także: Rzepak ozimy – zagrożenia dla upraw wynikające z Zielonego Ładu!

fot. redmoto

Opublikował:
Monika Faber
Author: Monika Faber
O Autorze
z wykształcenia prawnik, z zamiłowania rolnik. Połączenie tych dwóch profesji pomaga zrozumieć jak wymagające jest dzisiejsze rolnictwo. Jestem dumna z polskiej wsi.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora


Autor: Emilia Gromczak 25-01-2022 23:01:19

Odmiany klubowe w USA. Do najpopularniejszych należy Envy

Najpopularniejsze odmiany klubowe w Stanach Zjednoczonych  to m.in. Envy™, Ambrosia Gold, Kanzi. Envy™ wspięła się na 7 pozycję w klasyfikacji generalnej dla wszystkich odmian.

Pierwsze miejsce pod względem sprzedaży klubowych odmian w USA zajmuje Envy™. Odmiana ta znalazła się na 7 pozycji w klasyfikacji generalnej. Jest najszerzej dystrybowana w całych Stanach Zjednoczonych (51%). Duży wpływ na jej popularność ma strategiczny marketingi przyciągające kampanie reklamowe, które są prowadzone we współpracy z Hallmark. 

Envy™ podbija rynek jabłek

Odmiany klubowe są dzisiaj coraz bardziej pożądane przez konsumentów.  Ich udział w rynku rośnie dynamicznie, przez co stają się "trendy". Odmiany te wyróżniają się na półce wśródodmiany klubowe USA standardowych jabłek. Są określane, jako owoce z wyższej półki. W Stanach Zjednoczonych króluje odmiana Envy™, która jest najszerzej dystrybuowaną klubową odmianą ( 51,1% ) w tym kraju. Envy™ zajmuje pierwsze miejsce, jeśli chodzi o sprzedaż klubowych odmian w USA oraz 7 pozycję w klasyfikacji generalnej wszystkich odmian. Główny wpływ na jej popularność mają liczne, prowadzone z wielkim rozmachem, kampanie marketingowe. Kampanie są prowadzone we współpracy z Hallmark. Przemyślany marketing daje swoje efektywny. Sprzedaż tej odmiany w ubiegłym roku wzrosła o 21%. 

Inne odmiany klubowe w USA

Inne odmiany klubowe, z których USA mogą być dumne to również Ambrosia Gold, Cosmic Crisp®, Kanzi® i Kiku®. Ambrosia Gold jest chętnie wybierana przez Amerykanów m.in. poprzez swój miodowy smak. Zajmuje 9 pozycję w ogólnej sprzedaży wszystkich jabłek w USA, a 2 pozycję wśród odmian klubowych. Tuż za Envy™ i Ambrosią uplasowała się odmiana Cosmic Crisp®. Istnieje na rynku od 2019 r. i już zajmuje 11 pozycję w ogólnej sprzedaży wszystkich jabłek.

Ciekawe odmiany klubowe to również Kanzi® i Kiku®. Kanzi odkryto w Belgii. Obecnie są uprawiane przez CMI Orchards w Stanie Waszyngton. Jeśli chodzi o Kiku, to mimo wzrostu ceny jej popularność nie spadła. Zajmuje 9 miejsce w klasyfikacji wszystkich markowych jabłek.

Czytaj także: Polskie jabłka klubowe – pierwsze już pojawiły się na rynku

polskiesadownictwo.pl/fot.pixabay.com


Autor: Sebastian Wroniewski 25-01-2022 01:01:17

Pułapki feromonowe – jaki produkt wybrać do swojego ogrodu lub pola

Pułapki feromonowe stosowane są do odławiania fitofagów owadzich w celach diagnostycznych i kontroli liczebności populacji.

Takie odławianie jest stosowane dla ustalenia, jakie gatunki fitofagów i w jakiej liczebności występują na danym obszarze oraz stwierdzenia, w jakim okresie gradacji znajduje się określony gatunek. W pułapkach feromonowych wykorzystuje się syntetyczne związki odpowiadające zapachowi substancji hormonalnych – feromonów, wydzielanych przez samice owadów, na które mogą reagować tylko samce tego samego gatunku. Szkodniki to bolączka większości rolników, Odpowiednia profilaktyka zwiększa szansę uprawy na bycie wolną od tego problemu. Ważną czynnością jest również starannie przeprowadzona lustracja, która pozwala zlokalizować pierwsze objawy żerowania szkodników.

Pułapki feromonowe mają różną budowę

Pułapki feromonowe mogą mieć różną budowę. Pułapka DELTA wabi owady poprzez umieszczony w niej dyfuzor feromonów płciowych. Dozownik umieszczony jest na zdejmowanej podłodze, pokrytej niewysychającym klejem, do którego przyklejane są okazy jednego gatunku. Pułapki umieszczane są na różnego rodzaju podporach w losowo wybranych punktach na wysokości drzewa. Monitorowanie pułapek feromonowych powinno odbywać się regularnie, co najmniej dwa razy w tygodniu, a najlepiej codziennie, o tej samej porze dnia.

Pułapkę FUNNEL obsługujemy jak samołówkę świetlną. Wybieramy i liczymy zwabione osobniki. Statyw pułapki powinien umożliwiać podnoszenie jej do góry, w miarę wzrostu rośliny. Przykładem zastosowania takich pułapek jest chwytanie owadów, takich jak omacnica prosowianka, stonka kukurydziana, rolnica.

Aspirator Johnsona pomaga w kontroli populacji mszyc

Z kolei Aspirator Johnsona składa się z metalowej Pulapki feromonowe 02lub plastikowej rury osadzonej w zamkniętej kabinie z drzwiami. Oba elementy muszą mieć 12,2 m wysokości. W górnej części tuba zakończona jest siatką, zapobiegającą przedostawaniu się ptaków do rury. W dolnej części tuby, wewnątrz kabiny znajduje się siatka z bardzo drobnego oczka oraz pojemnik na wodę do łapania owadów. Wewnątrz kabiny znajduje się wentylator wyciągowy, który wydmuchuje powietrze kominem na zewnątrz, a jednocześnie przez kanał jest zasysane powietrze wraz z aeroplanktonem.

Pojemniki należy opróżniać raz dziennie i analizować pod kątem złowionych mszyc i ich liczebności. Aspirator Johnsona służy głównie do kontroli lotu mszyc, np. mszycy czeremchowo-zbożowej, mszycy zbożowej. Zakładając, że urządzenie dokładnie określa migrację mszyc na polu w promieniu około 80 km, istotna staje się idea stworzenia sieci Aspiratorów, obejmującej coraz większy obszar. Ma to bardzo ważne implikacje zwłaszcza dla wczesnej sygnalizacji mszyc, które przenoszą wirusy chorobotwórcze na różne rośliny uprawne.

Czytaj też: Rolnica zbożówka żeruje w uprawach. Monitoring to podstawa!

cdr.gov.pl/fot.wikimedia,Slaunger, Mehdi


Autor: Emilia Gromczak 24-01-2022 12:00:00

Rynek jabłek – w obliczu kryzysu potrzebne są natychmiastowe działania

W minionym tygodniu w Błędowie odbyło się zebranie członków Zarządu Związku Sadowników RP. Jak wynika z wniosków, rynek jabłek jest w poważnym kryzysie. 

W trakcie zebrania członków Zarządu Związku Sadowników RP wynikło wiele poważnych kwestii. Prezes ZSRP zwrócił uwagę, że polski rynek zmaga się obecnie z kryzysem. Potrzebne jest podjęcie radykalnych kroków, aby go pokonać. Przede wszystkim należy zwrócić się w stronę konsumenta, ponieważ dzisiaj to od niego wszystko zaczyna się w całym łańcuchu sprzedaży. 

Rynek jabłek zmaga się z kryzysem 

Wnioski z zebrania Zarządu Związku Sadowników RP są niestety przykre, ale prawdziwe. Polski rynek jabłek jest w trakcie kryzysu, a  gospodarstw może za chwilę wypaść z rynku. Na zebraniu rozmawiano również o sposobach na pokonanie obecnej trudnej sytuacji.rynek jabłek kryzys

,,Koszty będą rosły, jeżeli nadal będziemy uzyskiwać taką samą cenę, to powiększy się grono tych, którzy z tej branży wypadną. Niestety ze względu na brak rynków zbytu szans na podniesienie tej ceny nie ma" – mówił Prezes ZSPR Mirosław Maliszewski.

Rozwiązaniem są odmiany klubowe

Aby pokonać kryzys, polski rynek jabłek musi stać się zorientowany szczególnie na konsumenta, ponieważ dzisiaj to on decyduje, co chce kupić. Dodatkowo klienci aktualnie stawiają na innowacyjne i dobrze prezentujące się produkty. Lekiem na trudną sytuację sadowników są odmiany klubowe. To właśnie one wyznaczają trendy i są sprzedawane za najlepsze ceny. 

"Musimy przestawić swoją produkcję tak, żeby  móc ją ulokować na tych rynkach, które mogą i chcą więcej zapłacić, na tych rynkach świata gdzie można uzyskać największą cenę" – podkreślił prezes Maliszewski.

Sławomir Łuczak z oddziału terenowego Związku Sadowników w Górze Kalwarii zwrócił uwagę, że trendy kreują dzisiaj konsumenci, ale i również markety. Sadownicy muszą się obudzić i zbudować swoje marki. W przeciwnym wypadku z rynku mogą zepchnąć ich markety. Rynek jabłek jest w poważnych tarapatach i jego los jest w rękach sadowników. 

Czytaj także: Cameo® – polskie jabłka klubowe debiutują na rynku

polskiesadownictwo.pl/fot.pixabay.com

BULT SMOGOWICZE

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.