Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Monika Faber 25-12-2021 09:01:17

Symbole bożonarodzeniowe w Polsce. Z czym kojarzą nam się Święta?

Symbole bożonarodzeniowe

Symbole bożonarodzeniowe to m.in. wolne miejsce przy stole – symbol obecności Chrystusa, choinka – symbol nadziei.

W Polsce podstawowym symbolem Świąt Bożego Narodzenia jest Wigilia Bożego Narodzenia, inaczej nazywana wigilią świąt Bożego Narodzenia, wieczerzą wigilijną, wieczorem wigilijnym, a niekiedy i Gwiazdką w chrześcijańskiej tradycji poprzedza dzień Bożego Narodzenia i kończy okres adwentu. Gwiazda Betlejemska zwiastowała narodziny Chrystusa i wskazywała drogę Trzem Królom, dlatego też rok rocznie, to wraz z pierwszą gwiazdką powinniśmy zasiąść do tej wyjątkowej kolacji.

Wigilia – symbol Świąt w Polsce

Wieczerzę rozpoczynamy modlitwą oraz fragmentami Ewangelii Mateusza lub Łukasza. Następnie rodzina przełamuje się opłatkiem jednocześnie składając sobie życzenia. Stół wigilijny przykryty powinien być białym obrusem, pod który należy położyć sianko. Nie powinniśmy zapomnieć o dodatkowym miejsce przy stole, które przeznaczone jest dla zbłąkanego wędrowca. Polskie tradycje wigilijne to również uwielbiane przez dzieci rodzinne śpiewanie kolęd oraz obdarowywanie bliskich prezentami znajdującymi się pod choinką.

Prastary polski zwyczaj głosi, że do wigilijnego stołu nie wolno zasiąść pokłóconym, dlatego też 24 grudnia to idealny czas na godzenie się i wybaczanie. Dawniej gospodarze czuli się w obowiązku pogodzenia zwaśnionych sąsiadów, których w tajemnicy przed sobą zapraszano na kolację wigilijną, by tam podali sobie ręce, otworzyli się na ponowne relację i przełamali opłatkiem. Ponadto dawne polskie tradycje wigilijne głoszą, że na stole znajdowało się zawsze jedno dodatkowe nakrycie, gdyż wierzono i do dzisiaj wierzy się w zwyczaj odwiedzania domostwa we ten dzień przez ducha zmarłych oraz z otwartymi ramionami oczekiwano przybycia zbłąkanego wędrowca, który w tak szczególny czas nie powinien być sam. Inne symbole bożonarodzeniowe możemy spotkać podczas Wigili..

Symbole bożonarodzeniowe, czyli setki kolęd

Symbole bożonarodzeniowe to także kolędy, któreSymbole bożonarodzeniowe 02 obecnie stanowią zbiór ponad 500 pieśni i pastorałek. Są tradycyjnie śpiewane od Wigilii – 24 grudnia do pierwszej niedzieli po 6 stycznia, tj. Niedzieli Chrztu Pańskiego bądź do 2 lutego – Ofiarowania Pańskiego. Najstarsza kolęda pochodzi z 1424 roku, jednakże katalog ten ciągle się powiększa.

Kolędy polskie to polskojęzyczne pieśni o charakterze religijnym związane z Bożym Narodzeniem. Chociaż świąteczne piosenki rozbrzmiewają w rozgłośniach radiowych już od początku grudnia, to pieśni te mogą być śpiewane od 24 grudnia do Niedzieli Chrztu Pańskiego, czyli pierwszej niedzieli po 6 stycznia – święcie Trzech Króli, natomiast przyjmuje się również druga datę graniczną, a mianowicie 2 lutego, czyli do Ofiarowania Pańskiego, inaczej Matki Boskiej Gromnicznej. W kościołach rozbrzmiewają one od pasterki.

Obecnie polski dorobek kulturalny posiada ponad 500 kolęd i pastorałek. Najbardziej znanym, a jednocześnie rozpoczynającym tradycję gromadzenia powyższych dzieł jest zbiór z 1843 roku „Pastorałki i kolędy z melodiami czyli piosenki wesołe ludu w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane”, którego autorem jest Michał Mioduszewski. Współcześnie kolędy wykonywane są w kościołach, domach, podczas uroczystości bożonarodzeniowych, w szkołach podczas jasełek. Nowopowstałe pieśni dorównują starodawnym utworom, a mowa m.in. o kolędzie z lat 30. XX w. „Nie było miejsca dla Ciebie”, czy „Kolęda o dwieździe” z musicalu Kolęda Nocka z lat 80. XX w.

Potrawy wigilijne

Potrawy wigilijne to stały element tego wyjątkowego wieczoru jak i symbole bożonarodzeniowe. Kolacja ta składa się z bezmięsnych dań, których liczba powinna wynoście dwanaście. Przygotowuje się je z należytą starannością, sercem oraz życzliwością. Każdy posiłek pojawiający się na bożonarodzeniowym stole to symbolika mająca dać powodzenie w różnych dziedzinach na cały nadchodzący rok.

Wieczerza bożonarodzeniowa to dwanaście bezmięsnych potraw ustawionych na przykrytym białym obrusem stole. Zgodnie z tradycją chrześcijańską liczba potraw symbolizuje dwunastu apostołów, jednakże wierzenia ludowe symboliki tej liczby upatrują w ilości miesięcy w roku. Wcześniej liczba ta wynosiła siedem, ze względu na siedem dni tygodnia, następnie zwiększyła się do dziewięciu, jak dziewięć chórów anielskich, by w konsekwencji dać liczbę dwunastu.

Wszyscy staramy się by ten dzień był idealny, ponieważ według prastarego przesądu jaka wigilia taka reszta roku. Wszystkie czynności wykonywane są starannie, życzliwie i z dbałością o najmniejsze szczegóły. Bardzo ważni są również goście wchodzący do naszego domu, gdyż jeżeli pierwszy przekroczy próg mężczyzna wróży to szczęście na przyszły rok. 24 grudnia to dzień postny, dlatego też potrawy wigilijne serwowane na kolacji są bezmięsne, a jednocześnie powinny być jedynym posiłkiem do syta spożywanym tego dnia. Wszystkich dań bożonarodzeniowych należy skosztować, aby nadchodzący rok był szczęśliwy. Zgodnie z nowymi przepisami prawa kościelnego od niedawna została zniesiona wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, jednakże wielu biskupów nawiązuje do pozostania przy wielopokoleniowej tradycji.

Dania znajdujące się na wigilijnym stole nie trafiają tam przypadkowo. Poza doborem smakowym oraz wynikającym z tradycji każda potrawa wigilijna ma swoją symbolikę. Dania z grzybami, takie jak zupa grzybowa, pierogi z kapustą i grzybami, kapusta wigilijna, krokiety według ludowych wierzeń mają magiczną moc i kojarzone są z siłą, zdrowiem i mocą. Zamiast mięsa potrawy wigilijne powinny zawierać ryby, które symbolizują Jezusa i odradzanie się do życia. Najczęściej serwowany jest smażony karp, a także sałatki rybne oraz ryba po grecku. Śledzie, które używane są do wigilijnych dań symbolizują post i wyczekiwanie. Kompot z suszu, to nie tylko ulga trawienna dla naszego organizmu po jakże ciężkiej kolacji, ale także długowieczność, miłość i zdrowie oraz odpędzenie złych mocy, a to wszystko za sprawą znajdujących się w nim gruszek, jabłek i suszonych śliwek. Mak przynosi bogactwo, dlatego tak ważne jest pojawienie się na wigilijnym stole kutii, klusek z makiem i makowca. Piernik, to symbol dobrobytu, którego obecność w domu podwyższa status społeczny. Natomiast spożycie chleba zapewnia pomyślność w nadchodzącym roku.

Pasterka – uroczysta tradycyjna msza święta w szczególny dzień

Pasterka to bardzo uroczysta msza święta, podczas której wierni śpiewają kolędy i cieszą się z narodzin Jezusa. Odbywa się najczęściej o północy z 24 na 25 grudnia. Atmosfera świąteczna wyczuwalna jest na odległość, a tworzy ją nie tylko wyjątkowa oprawa muzyczna, charakterystyczna właśnie dla tego okresu, ale również pięknie ozdobione kościoły i wierni – odświętnie ubrany, w otoczeniu rodziny świętujący narodziny Jezusa.

Pasterka to msza święta upamiętniająca narodziny Jezusa. Jest to ta jedyna msza w roku, która w kościele skupia nie tylko skrupulatnie uczęszczających katolików, ale także osoby na co dzień nie uczestniczące w nabożeństwach. Odbywa się w nocy z 24 na 25 grudnia. Zgodnie z tradycją powinna rozpoczynać się o północy, jednakże kościoły wychodząc naprzeciw wiernym rozpoczynają ją również dużo wcześniej, np. o godzinie 20:00. Pasterka w każdym kościele przeprowadzana jest tylko raz do roku. Jest to msza odprawiana ku czci pamięci pasterzy, którzy modląc się i oczekując narodzin, Jezusa szli do Betlejem. Jest również drugą liturgiczną uroczystością Bożego Narodzenia.

Choinka – skąd w Polsce wziął się zwyczaj ubierania drzewka?

Symbole bożonarodzeniowe to także choinka, która jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli świąt. Jednakże nie towarzyszyła im od początku. Najpierw znana była w Alzacji od XVI wieku, a do Polski zawitała dopiero w okresie zaborów za sprawą niemieckich protestantów. Drzewko bożonarodzeniowe jest symbolem życia, płodności i odrodzenia, a każda wieszana na nim ozdoba zawiera w sobie metaforę.

Według tradycji, powinno dekorować się ją w Wigilię, jednakże coraz częściej spotykamy się z wcześniejszym pojawieniem się drzewka w domach i miejscach publicznych. Prastare wierzenia głoszą, że choinka to symbol życia, płodności i odrodzenia. Początkowo kościół uważał powyższą tradycje za pogańską i poddawał jej mocnej krytyce, jednak z czasem i on uległ pięknu choinki. Każdy element zawieszony na drzewku ma swoją symbolikę i tak zgodnie z tradycją nie może zabraknąć orzechów, które symbolizują siłę i dobrobyt, jabłka, czyli zdrowie i uroda, światełka choinkowe – odstraszenie złych mocy oraz wskazanie drogi, łańcuchy – zniewolenie grzechu, anioły – opiekowanie się domem, jemioła- symbol miłości.

Drzewko bożonarodzeniowe towarzyszy święta dopiero od XVI wieku. Tradycja ubierania choinki zrodziła się w Alzacji, gdzie iglaki strojono w ozdoby z papieru i jabłka, które nawiązywało do rajskiego drzewka. Marcin Luter nawoływał do spędzania świąt w domowej atmosferze, a co za tym idzie również wieczerzy okraszonej blaskiem choinki. Stąd też drzewko bożonarodzeniowe zyskało popularność w protestanckich Niemczech. Dopiero z upływem czasu zwyczaj ten został przejęty przez kościół katolicki i rozpowszechniony w Europie Północnej i Środkowej. W XIX wieku choinka przyozdabiała już święta we Francji oraz Anglii, a później do krajów Europy Południowej. W okresie zaborów na przełomie XVIII i XIX wieku ten obecnie najbardziej rozpoznawany symbol świąt zawitał do Polski za sprawą niemieckich protestantów. Na początku znaleźć ją można było jedynie w polskich miastach, dopiero później dotarła również na wieś.

Czytaj również: Choinka na Boże Narodzenie może być wypożyczona!

Gov.pl/ fot.pixabay

Opublikował:
Monika Faber
Author: Monika Faber
O Autorze
z wykształcenia prawnik, z zamiłowania rolnik. Połączenie tych dwóch profesji pomaga zrozumieć jak wymagające jest dzisiejsze rolnictwo. Jestem dumna z polskiej wsi.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora


Autor: Tomasz Racki 23-01-2022 01:05:55

Wydatki Polaków w tym roku nie będą spektakularne

Polacy będą w tym roku ciąć koszty i ograniczać wydatki. Jest to wypadkowa wielu niekorzystnych czynników ekonomicznych.

Pandemia, inflacja i zawirowania gospodarcze przekładają się na duży poziom niepewności, który sprawia, że Polacy nie planują znaczących wydatków na ten rok i „idą na żywioł” – taki wniosek płynie z Barometru Providenta. Wyniki pokazują, że tylko co trzeci Polak zaplanował większe wydatki na nadchodzące miesiące, podczas gdy przed pandemią aż 70 proc. miało w zwyczaju planować budżet z wyprzedzeniem. Najistotniejszą pozycją w budżetach na 2022 rok okazują się wydatki życia codziennego i koszty leczenia. O wyjazdowym urlopie, który przed pandemią połowa Polaków planowała już w grudniu, pomyślał raptem co czwarty badany.

Duże wydatki odkładamy na później

„W ramach badania Barometr Providenta zadaliśmy Polakom pytanie dotyczące tego, jakie mają plany noworoczne i jakie wydatki planują ponieść w nadchodzącym roku. Okazuje się, że konkretne, duże wydatki zaplanowało w tym roku jedynie ok. 30 proc. Badanych” – mówi Karolina Łuczak, rzeczniczka prasowa Provident Polska.wydatki na zakupy

Cykliczne badanie Providenta pokazuje, że pandemia COVID-19 i związane z nią zawirowania miały duże przełożenie na decyzje finansowe Polaków, które cechuje w tej chwili duża niepewność. O ile wcześniej większe wydatki na następny rok planowało blisko 70 proc., o tyle teraz raptem 37,2 proc. ankietowanych z wyprzedzeniem poczyniło założenia budżetu na kolejnych 12 miesięcy. To już drugi rok z rzędu, w którym Polacy ograniczają planowanie większych wydatków z wyprzedzeniem.

Kobiety częściej planują wydatki

Po raz kolejny bardziej zapobiegliwe w tej kwestii okazały się też kobiety. Założenia budżetowe na 2022 rok poczyniło 40 proc. z nich (w porównaniu do 34 proc. mężczyzn). Z kolei w podziale na grupy wiekowe dotyczy to głównie 35–44-latków, wśród których 41 proc. z wyprzedzeniem zaplanowało wydatki na nadchodzący rok.

„Największe wydatki planujemy na życie codzienne, koszty związane z utrzymaniem domu i mieszkania oraz koszty wyżywienia. Drugą mocną pozycją w budżetach są wydatki na remonty. Trzecia pozycja jest z kolei związana z wyjazdami i urlopami. I tutaj również nastąpiła ciekawa zmiana – przed pandemią ok. 50 proc. Polaków już na początku roku planowało konkretne wyjazdy. W tym roku jest to tylko 26 proc. Badanych” – mówi Karolina Łuczak.

Kobiety i mężczyźni inaczej planują wydatki

Z Barometru Providenta wynika, że średnio co trzeci badany uwzględnił w budżecie remont. W porównaniu z ubiegłym rokiem stanowi to spadek o 9 pkt proc. Istotną pozycją w budżetach okazały się również leki i inne koszty leczenia, na które wskazywało 23,3 proc. badanych.

„Obserwujemy różnice w kwestii planowania wydatków wśród kobiet i mężczyzn. Okazuje się, że to przede wszystkim kobiety planują wydatki związane z życiem codziennym, ze zdrowiem, a także z edukacją dzieci. Natomiast mężczyźni planują wydatki związane z remontem lub zmianą samochodu, zakupem nowego sprzętu RTV/AGD i innymi kwestiami, które są udogodnieniem życia codziennego” – wymienia rzeczniczka Providenta.

Wydatki, a wiek

Planowane wydatki różnią się też w zależności od wieku – zwłaszcza w kwestiach związanych z nieruchomościami. Osoby w wieku 19–35 lat częściej uwzględniały w swoich tegorocznych budżetach zakup mieszkania lub domu oraz jego wyposażenie. Respondenci w wieku 35–44 lata na ogół wliczają w swoje wydatki raty kredytowe, z kolei badani w wieku 55+ najczęściej mają w planach wydatki remontowe.

„Większość z nas bieżące wydatki będzie finansować z oszczędności i bieżących dochodów. Tylko 6,5 proc. badanych zadeklarowało, że będzie posiłkować się kredytami lub pożyczkami” – mówi Karolina Łuczak.

Co ciekawe, grudniowe badanie Providenta pokazuje też, że średnio co trzeci Polak spodziewa się poprawy swojej sytuacji materialnej w ciągu nadchodzących 12 miesięcy, przy czym większymi optymistami są w tej kwestii mężczyźni.

Czytaj także: Przez Polski Ład, ,,ukryta dywidenda” nie zostanie wypłacona

Newseria/fot. pixabay


Autor: Emilia Gromczak 22-01-2022 19:00:00

Sposoby na racjonalne wykorzystanie wody w gospodarstwie

Odpowiednie wykorzystanie wody w gospodarstwie nie wyeliminuje skutków suszy, ale z pewnością może wpłynąć na jej złagodzenie. 

Ostatnie lata to zwiększone wahania temperatur oraz niedostatki opadów w okresie wegetacji roślin. W okresie zimowym mamy do czynienia z ciepłem i brakiem śniegu, co wiosną powoduje przesuszenie gleb. Nasilające się całoroczne susze zmuszają radykalnie zmienić tradycyjne podejście do melioracji wodnych. Racjonalne gospodarowanie wodą w rolnictwie jest bardzo ważne.

Odpowiednie wykorzystanie wody w gospodarstwie

Przez ograniczone zasoby wody pitnej Polska jest jednym z państw najbardziej zagrożonych kryzysem wodnym, który postępuje wraz ze zmianami klimatycznymi.

Nasilające się całoroczne susze zmuszają radykalnie zmienić tradycyjne podejście do melioracji wodnych. Wykorzystanie wody polegało tej pory głównie na systemach odwadniających, która polegała na odprowadzaniu nadmiarów wody z użytków rolnych. Jednak coraz bardziej istotne staje się racjonalne gospodarowanie wodą. Można wykorzystać dostępne zasoby wodne poprzez m.in. magazynowanie wody w zbiornikach retencyjnych, powtórne wykorzystanie wody zużytej lub pozyskiwanie dyspozycyjnych zasobów wód podziemnych. Można również przystosować się do zmian poprzez m.in. przystosowanie praktyk rolniczych do ograniczonych zasobów wodnych, wprowadzanie wodooszczędnych systemów nawadniających, eliminujących nieefektywne zużycie wody lub dbałość o gleby i ich właściwości retencyjne.Wykorzystanie wody w gospodarstwie zasady

Wykorzystywanie wody w gospodarstwie może odbywać się przez retencjonowanie, czyli zdolność do zatrzymywania i magazynowania nadmiaru wody. Ponadto możliwe jest również nietechniczne oddziaływanie na kształtowanie retencji przez zadrzewienia, zalesienia lub zmiany układu dróg rolniczych. Kolejnym sposobem są melioracje (osuszanie, nawadnianie zbyt suchych gruntów oraz takie zabiegi agrotechniczne, jak nawożenie ściekami przemysłowymi, torfem i wapnowanie wpływające chemicznie i mechanicznie na trwałe poprawianie gleb i rozkład wilgoci w glebie. 

Działania rolnika 

Racjonalne wykorzystywanie wody w gospodarstwie jest ważne. Rolnik ma wiele możliwości, aby ograniczyć zasoby wodne. Najważniejsze jest m.in. propagowanie gatunków i odmian roślin bardziej odpornych na stres wodny i termiczny, odpowiednie zaopatrzenie roślin w składniki nawozowe oraz optymalizacja odpoczynku gleby, co umożliwia mniejsze zużycie wody na jednostkę plonu. Ważny jest również odpowiedni dobór płodozmianu. Powinien on zawierać przede wszystkim unikanie wysiewu roślin na złych stanowiskach, lepszy dobór roślin, ograniczenie udziału zbóż jarych, ograniczenie presji chorób roślin i szkodników poprzez wprowadzanie do płodozmianu roślin fitosanitarnych. 

 Sprawdź również: Niedobór wody? Jest pomysł, by zagospodarować ścieki w rolnictwie. Unia Europejska ma plan…

podrb.pl/fot.pixabay.com 


Autor: Polska Agencja Prasowa 22-01-2022 16:57:46

Prognoza pogody na 23 i 24 stycznia. Będą zachmurzenia i opady śniegu

Prognoza pogody na 23 i 24 stycznia przedstawia różne warunki pogodowe. W niedziele wystąpią zachmurzenia, a miejscami opady śniegu.

Jak poinformował Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w niedzielę we wschodniej połowie kraju zachmurzenie duże z większymi przejaśnieniami, wieczorem z rozpogodzeniami. Miejscami opady śniegu. W Karpatach może spaść nawet 5 cm. W zachodniej połowie kraju zachmurzenie całkowite z przejaśnieniami, opady śniegu i deszczu ze śniegiem, przechodzące w deszcz i mżawkę, do godzin południowych. 

Prognoza pogody na 23 stycznia

Prognoza pogody na 23 i 24 stycznia przedstawia różne warunki pogodowe. W niedzielę we wschodniej połowie kraju zachmurzenie duże z większymi przejaśnieniami, wieczorem z rozpogodzeniami. Miejscami opady śniegu. W Karpatach może spaść nawet 5 cm. W zachodniej połowie kraju zachmurzenie całkowite z przejaśnieniami, opady śniegu i deszczu ze śniegiem, przechodzące w deszcz i mżawkę, do godzin południowych. Wieczorem spodziewane są opady marznące, powodujące gołoledź. W Sudetach spadnie od 6 do 8 cm śniegu. Na zachodzie spodziewane są silne zamglenia i mgły ograniczające widzialność do 200 m.prognoza pogody styczeń

Temperatura maksymalna od -5 stopni na północnym wschodzie, około -1 stopnia w centrum, do 5 stopni na zachodzie. Wiatr słaby, zmienny z przewagą zachodniego, a w części wschodniej kraju słaby i umiarkowany, okresami porywisty, z kierunków północnych. W Sudetach porywy wiatru do 70 km/h, w Karpatach do 60 km/h oraz zawieje i zamiecie śnieżne.

W nocy w południowo-wschodniej połowie kraju ma być zachmurzenie duże z większymi przejaśnieniami i rozpogodzeniami oraz zanikające słabe opady śniegu. Natomiast w północno-zachodniej połowie kraju zachmurzenie całkowite z przejaśnieniami, opady śniegu i deszczu ze śniegiem przechodzące w deszcz oraz mżawkę, także marznące i miejscami powodujące gołoledź. Lokalnie, głównie na zachodzie, silne zamglenia i mgły ograniczające widzialność do 200 m.

Temperatura minimalna od -15 stopni na południu, około -8 stopni w centrum, do 2 stopni na zachodzie; w dolinach karpackich od -20 do -16 stopni. Wiatr słaby, nad morzem okresami umiarkowany, z kierunków południowych, a na południu kraju głównie zmienny.

W poniedziałek na południu będą mgły

W poniedziałek w południowo-wschodniej części kraju zachmurzenie ma być małe i umiarkowane, stopniowo wzrastające do dużego. Po dzisiejszych ujemnych temp. na Podhalu, nie dziwi nas prognoza pogody na najbliższe dni. W poniedziałek na południu wystąpią lokalne marznące mgły ograniczające widzialność do 200 m i - przejściowo - zachmurzenie całkowite. Na pozostałym obszarze zachmurzenie całkowite z przejaśnieniami. Opady śniegu przechodzące w deszcz ze śniegiem oraz marznące opady deszczu i mżawki, powodujące gołoledź. Na zachodzie głównie opady mżawki oraz silne zamglenia i mgły ograniczające widzialność do 300 m.

Temperatura maksymalna od 7 stopni na południowym wschodzie, około -1 stopnia w centrum, do 5 stopni na północnym zachodzie; w rejonach podgórskich Karpat lokalnie od -10 do -7 stopni. Wiatr słaby, na północy także zmienny, południowy skręcający na zachodni.

Sprawdź: IMGW: Niż Ida przyniesie powrót zimy, możliwe burze śnieżne

fot.pixabay.com

BULT SMOGOWICZE

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.