Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Sebastian Wroniewski 02-01-2022 13:00:00

Proso – wymagania klimatyczno-glebowe i prawidłowe nawożenie

Proso

Proso jest uprawiane od setek lat. Z jego ziarna powstaje kasza jaglana, która zawiera przyswajalne białko, wysoką zawartość witamin z grupy B i mikroelementy.

Ziarno prosa nie zawiera glutenu i może być wykorzystywane w diecie bezglutenowej. Ze względu na swoje właściwości preferowana szczególnie dla osób chorych na celiakię. Oprócz kaszy jaglanej można je wykorzystywać do produkcji spirytusu, piwa, skrobi i cukru gronowego. Może być także wykorzystywane na paszę, a słoma i plewy prosa dorównują sianu średniej jakości. Wartość paszowa słomy jest wyższa niż pozostałych zbóż. Niektóre gatunki prosa mogą być także uprawiane na zielonkę.

Proso i jego wymagania klimatyczno-glebowe

Proso to roślina samopylna, która również bywa często zapylana przez owady. Potrzebuje wysokiej temperatury i dobrego nasłonecznienia, aby zwiększyć płodność kwiatków.
Średnie plony prosa w Polsce kształtują się w granicach 2,7 tony na hektar.

Posiada ono wiązkowy system korzeniowy, który w warstwie gleby zalega na głębokości około 40-50 cm, a pojedyncze korzenie sięgają do metra. To powoduje, że w stosunku do pozostałych gatunków zbóż lepiej znosi okres suszy.

Proso jest rośliną o wysokich wymaganiach termicznych i świetlnych. Do kiełkowania potrzebuje temperatury w granicach 8-10°C, natomiast w okresie wegetacji zahamowuje wzrost przy temperaturze poniżej 15°C. Jest szczególnie wrażliwe na późne przymrozki majowe. Okres wegetacji wynosi 80-115 dni, jednak ostateczny termin zbioru uzależniony jest od czynników takich jak np.: odmiana, występujące warunki klimatyczno-glebowe czy nawożenie.

Proso nie ma dużych wymagań, jeśli chodzi o gleby. Należy unikać uprawy na glebach ciężkich, zimnych i podmokłych. Dobrze się udaje na glebach lżejszych i niezachwaszczonych. Przy uprawie na glebach kompleksu pszennego dobrego i żytniego bardzo dobrego daje wyższe plony. Na pozostałych kompleksach żytnich można uzyskać zadowalające efekty pod warunkiem zachowania wysokiej kultury gleby i odpowiedniej zasobności w wodę.

Prawidłowe nawożenie i ochrona tych roślin

Proso słabo wykorzystuje składniki pokarmoweProso 022 z nawozów pochodzenia organicznego z uwagi na krótszy okres wegetacji. Dlatego wymaga zastosowania wyższych dawek nawozów mineralnych. Preferuje odczyn zbliżony do obojętnego (pH 6,0-6,5). Jeśli zaistnieje taka potrzeba, wapnowanie gleby należy dokonać po zbiorze przedplonu według zaleceń nawozowych.

Nawozy fosforowe i potasowe należy zastosować w całości przed siewem proso, najlepiej przed zabiegami mieszającymi glebę jak kultywatorowanie. Nawożenie azotem zaleca się stosować w dwóch dawkach: 50-60 procent przedsiewnie, a pozostałą część w fazie krzewienia po odchwaszczeniu.

Metody agrotechniczne mają szczególne znaczenie w ograniczaniu agrofagów i wpisują się w założenia integrowanej ochrony roślin. W przypadku przekroczenia progu ekonomicznej szkodliwości uzasadnione jest podjęcie chemicznej metody zwalczania. W celu określenia faktycznego zagrożenia dla uprawy prosa ze strony agrofagów należy systematycznie dokonywać przeglądu pól.

Czytaj też: Proso – czy może być rzeczywistą alternatywą dla kukurydzy?

odr.pl/fot.Flickr/Wikimedia

Opublikował:
Sebastian Wroniewski
Author: Sebastian Wroniewski
O Autorze
Wychowany w małym mieście nieopodal Warszawy. Od dziecka pasjonat natury i rolnictwa. Po kilkuletniej przygodzie z dużym miastem powrócił w rodzinne strony, by oddać się pisaniu na bliskie mu tematy. W wolnych chwilach podróżuje po Polsce i świecie.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora


Autor: Sebastian Wroniewski 27-01-2022 01:00:00

Brunatna plamistość liści – charakterystyka choroby i sposoby jej zwalczania

Brunatna plamistość liści, to grzybowa choroba zbóż wywołana przez gatunek Pyrenophora tritici-repentis. Zwana jest również brunatną plamistością liści.

Jest to pospolita choroba zbóż, powszechnie występująca w rejonach ich uprawy o klimacie chłodnym i wilgotnym. Po raz pierwszy pojawiła się w latach 80. XX wieku i jej szkodliwość ciągle wzrasta. Coraz częściej występuje również w Polsce. Duże nasilenie tej choroby obserwowano w Polsce w latach 90. Może ona spowodować straty w uprawach sięgające nawet 50 procent.

Brunatna plamistość liści może wywołać znaczne straty

Brunatna plamistość liści rozwija się głównie na pszenicy, życie i pszenżycie. Może spowodować straty w plonie sięgające 5-50%. Na jęczmieniu pojawia się rzadko i w niewielkim nasileniu. Objawy choroby pojawiają się w okresie strzelania w źdźbło i wyrastania liści flagowych. Rozwój choroby odbywa się głównie wiosną i jesienią.

Pierwsze objawy pojawiają się na liściach najstarszych (dolnych), potem stopniowo choroba opanowuje coraz wyższe liście. Objawy mają postać brunatnych plam o soczewkowatym, lub nieregularnie owalnym kształcie, otoczonych chlorotyczną obwódką. Czasami plamy nie posiadają obwódki, lub występuje tylko chloroza. W środku plamy często występuje niewielka nekroza. Przy dużym nasileniu choroby plamy zlewają się z sobą, a porażony liść obumiera

Warto przypomnieć, że Fusarium to najgroźniejsza choroba grzybową zbóż.

Charakterystyczne objawy pojawienia się choroby

Patogen zimuje na resztkach pożniwnychBrunatna plamistosc lisci 02, na porażonym ziarnie, na dziko rosnących trawach oraz na oziminach. Wiosną rozwijają się na nich pseudotecja. Wytwarzane w nich płciowe zarodniki (askospory) dokonują infekcji pierwotnej. Przenoszone są przez wiatr. W sezonie wegetacyjnym na porażonych roślinach tworzone są bezpłciowo zarodniki konidialne. Przenoszone przez wiatr dokonują infekcji wtórnych, dzięki czemu rozprzestrzenia się brunatna plamistość liści.

Pyrenophora tritici-repentis może się rozwijać w szerokim zakresie temperatur. Do zakażenia roślin potrzebuje jednak dość długiego okresu wilgotnej pogody. Niezbędny czas zwilżenia liści wynosi 12 -24 godzin, w zależności od podatności danej odmiany zbóż na tę chorobę. Kiełkowaniu zarodników sprzyja także wysoka temperatura – 20-28 stopni Celsjusza. W sprzyjających patogenowi warunkach okres inkubacji choroby wynosi 3-8 dni.

W jaki sposób można chronić zboża?

Zapobiega się chorobie lub ogranicza jej rozwój przez:

– dokładne przyorywanie resztek pożniwnych
– stosowanie zabiegów agrotechnicznych przyspieszających rozkład resztek pożniwnych
– uprawa odmian mniej podatnych na chorobę
– przy uprawie odmian podatnych stosowanie przedplonów innych, niż zboża

Takie zabiegi mogą sprawić, że brunatna plamistość liści zostanie wyeliminowana lub znacznie ograniczona. Jeśli jednak zachodzi konieczność ochrony chemicznej stosuje się fungicydy chloronitrylowe (chlorotalonil), triazolowe (np. epoksynazol), strobilurinowe (np. azoksystrobina), imidazolowe (prochloraz). Opryskiwanie dokonuje się głównie w fazie liścia flagowego, a przy masowym pojawieniu się choroby – jeszcze wcześniej.

Czytaj też: Pałecznica zbóż i traw – jak rozpoznać i zwalczać groźną chorobę upraw

cdr.gov.pl/fot.Wikimedia


Autor: Polska Agencja Prasowa 26-01-2022 09:30:00

KOWR: Zeszłoroczne zbiory kukurydzy w Polsce były rekordowe

Około 7,5 mln ton wyniosły w 2021 r. zbiory kukurydzy w Polsce wobec 6.8 mln ton rok wcześniej – poinformował Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Jak dodaje KOWR, Polska może stać się w tym roku trzecim producentem kukurydzy w UE (po Rumunii, Francji ) z 11 proc. udziałem w unijnej produkcji. W Polsce kukurydzę zaczęto uprawiać dopiero pod koniec lat 90. dwudziestego wieku, wówczas uprawa jej zajmowała ok. 100 tys. ha. W ostatnich siedmiu latach (2013–2019) powierzchnia uprawy kształtowała się na poziomie 0,6–0,7 mln ha, a zbiory wynosiły około 4 mln ton – informuje Wydział Analiz Rynkowych Biura Analiz i Strategii KOWR.

Zbiory kukurydzy były rekordowe dzięki powierzchni zasiewów

W 2020 r. powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno wzrosła do ponad 0,9 mln ha, co przy dobrych plonach umożliwiło zebranie 6,8 mln ton tego zboża. Według ARiMR kukurydzą (łącznie na kiszonkę i na ziarno) w 2021 r. obsiano 1,7 mln ha, o 21 proc. więcej niż w 2020 r. Powierzchnia zasiewów kukurydzy na ziarno w 2021 r. (według GUS) wyniosła blisko 1 mln ha i była o 5,5 proc. większa niż przed rokiem, co przełożyło się na rosnące zbiory kukurydzy.

Najwięcej kukurydzy uprawia się w województwach: wielkopolskim (20 proc. powierzchni zasiewów w 2020 r.), kujawsko-pomorskim (14 proc.), mazowieckim (11proc.) i dolnośląskim (10 proc.).

Zbiory kukurydzy w Polsce na ogół przekraczają zapotrzebowanie rynku wewnętrznego, co umożliwia eksport nadwyżek tego zboża. Polska od sezonu 2016/2017 eksportowała po około 1,0–1,4 mln ton ziarna kukurydzy. W sezonie 2020/2021 (od lipca 2020 r. do czerwca 2021 r.) wywóz kukurydzy był rekordowy i osiągnął ponad 1,9 mln ton.

Polska sprzedaje kukurydzę przede wszystkim do krajów Unii Europejskiej (UE -27– 89 proc. eksportu tego ziarna). Największym odbiorcą ziarna kukurydzy były Niemcy, gdzie trafiło blisko 1,1 mln ton (55 proc. wolumenu eksportu tego ziarna). Zboże to eksportowano też m.in. do Niderlandów, Danii, a poza UE do Wielkiej Brytanii. W okresie lipiec–listopad 2021 r. z Polski wyeksportowano 883 tys. ton ziarna kukurydzy, o 68 proc. więcej niż w tym samym okresie przed rokiem.

Import kukurydzy na ogół nie przekracza 0,5 mln ton. W sezonie 2020/2021 wyniósł on 348 tys. ton wobec 337 tys. ton w poprzednim sezonie. W okresie lipiec–listopad 2021 r. do kraju przywieziono 80 tys. ton ziarna kukurydzy, o 59 proc. mniej niż w tym samym okresie sezonu 2020/2021. Kukurydzę do Polski sprowadzano głównie z krajów UE: Czech, Słowacji, Węgier i Argentyny.

Największym producentem na świecie pozostaje USA

Kukurydza wykorzystywana jest przede wszystkimZbiory kukurydzy 02 jako zboże paszowe i jest cennym komponentem mieszanek paszowych dla wszystkich gatunków zwierząt.

Przewiduje się, że światowe zbiory kukurydzy w sezonie 2021/2022 będą rekordowe i wyniosą 1,2 mld ton (wobec 1,1 mld ton w roku gospodarczym 2020/2021,tj. wzrost o 7,5 proc.) – przede wszystkim dzięki lepszym wynikom produkcji kukurydzy uzyskanym w Brazylii (o 32 proc.), na Ukrainie (o 39 proc.).

Największym producentem kukurydzy pozostają Stany Zjednoczone. Kolejne miejsca zajmują Chiny i Brazylia. Zbiory kukurydzy w UE stanowić będą około 6 proc. światowej produkcji. KE szacuje, że w 2021 r, mogą one wynieść 70 mln ton, tj. będą o 2 proc. wyższe niż rok wcześniej.

Według Amerykańskiego Departamentu ds. Rolnictwa (USDA), głównym importerem kukurydzy pozostaną Chiny, które na rynkach zagranicznych prawdopodobnie zakupią około 26 mln ton tego ziarna. Znacznymi nabywcami będą również: Meksyk, Japonia, Korea Południowa, Wietnam, a także Unia Europejska.

Czytaj też: Ukraina kończy zbiory roślin. Jaki był ten rok?

PAP/fot.Pixabay


Autor: Emilia Gromczak 26-01-2022 01:10:25

Mączlik warzywny w kapuście – sposoby na skuteczne zwalczanie

Mączlik warzywny to nowy szkodnik, który atakuje plantacje kapusty. Choć nowy, to jest bardzo inwazyjny i trudny do zwalczania.

Mączlik pojawił się niespełna dwa sezony temu na plantacjach kapustowatych. Należy do pluskwiaków równoskrzydłych i bliżej jest mu do mszyc. Podobnie jak one posiada aparat gębowy kłująco – ssący, co w znacznym stopniu determinuje układowy charakter stosowanych do ich zwalczania insektycydów. Optymalna temperatura do rozwoju larw mączlika wynosi około 30°C.

Szkodnik na plantacjach kapusty 

Mączlik warzywny pojawia się głównie w kapuście. Przypomina białą muszkę, ale jednak bliżej jest mu do mszyc. Podobnie jak one posiada aparat gębowy kłująco – ssący, co w znacznym stopniu determinuje układowy charakter stosowanych do ich zwalczania insektycydów. Larwy rozwijają się przy temp. 30°C. Na szybki rozwój kolejnych pokoleń tego szkodnika wpływają głównie łagodne zimy i bezdeszczowe lata. Pierwsze pokolenie mączlika rozwija się na roślinach wiosna w miejscu zimowania. Z kolei dorosłe osobniki przelatują na uprawy warzyw kapustnych, gdzie rozwija się kolejne pokolenie. W chłodny klimacie mączlik rozwija 2 do 3 pokoleń, a w gorącym do 6.mączlik warzywny plantacje kapusty

Ze stadium rozwojowych mączlika najsilniej spadziuje puparium ostatnie stadium rozwojowe praktycznie odporne na większość stosowanych insektycydów. Przy masowym wystąpieniu mączlik warzywny doprowadza rośliny do więdnięcia. 

Mączlik warzywny – zwalczanie

Zwalczania tego szkodnika jest bardzo trudne. Mączlik warzywny to trudny przeciwnik. Zaleca się, aby najpierw należy określić moment pojawienia się pierwszych osobników na plantacji. Posłużyć temu mogą rozwieszone żółte tablice lepowe i przeglądanie liści. Jeśli nie będzie złożonych jaj wystarczy użyć środki kontaktowe. Jeżeli jednak jaja się pojawią, to należy rozpocząć stosowanie środków o charakterze układowym. Preparaty układowe najlepiej stosować po wykryciu jaj, w terminie około 6 dni czyli tuż przed wylęgiem najmłodszych larw. Krążące wraz z sokami środki układowe utrzymują swoją skuteczność do 10 dni. Pamiętajmy o tym, że jeśli użyjemy preparatów o działaniu powierzchniowym, to ważne jest również pokrycie dolnej strony liścia tam, gdzie rozwija się mączlik warzywny. 

Czytaj także: Kapusta – skuteczna ochrona poprawia jakość tego warzywa

lodr.konskowola.pl/fot.pixabay.com

BULT SMOGOWICZE

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.