Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Sebastian Wroniewski 16-09-2021 07:00:00

WPR idzie na zderzenie z aktualnymi realiami rynkowymi

WPR

Deklaracje Komisji Europejskiej oraz drugi projekt Krajowego Planu Strategicznego wskazują na mocne zderzenie nowej WPR z obecnymi uwarunkowaniami wewnętrznymi i zewnętrznymi polskiego rolnictwa. Przez ostatnie 20 lat sektor modernizował się w kierunku zwiększania wolumenu produkcji przy zachowaniu oczywiście standardów jakościowych oraz ekspansji sprzedaży na rynki zagraniczne, w tym przede wszystkim rynek Unii Europejskiej.

WPR zderza się obecnie z uwarunkowaniami wewnętrznymi i zewnętrznymi polskiego rolnictwa

Ten rozwój całego sektora czyli rolników i przetwórców był finansowany z dotacji unijnych, własnych środków oraz kredytów bankowych. W wyniku tych działań Polska stała się czołowym producentem i eksporterem żywności w standardowej jakości. Ze względu na nasze opóźnienie oraz izolację w latach komunizmu eksport ten opiera się dzisiaj głównie na pośrednikach z krajów UE oraz na sprzedaży surowców rolniczych bądź produktów przetworzonych pod obcymi markami.

Z drugiej strony na krajowym rynku nastąpiła ekspansja sieci detalicznych, głównie zachodnich, które dyktują warunki i wytwarzają presję cenową. W efekcie rolnik, aby zarobić musi produkować coraz więcej a polskie rolnictwo przechodzi proces koncentracji, dokładnie taki sam jaki przechodziło rolnictwo zachodnie kilkadziesiąt lat temu. Maksymalizacja produkcji i koncentracja odbywa się kosztem środowiska naturalnego, klimatu i dobrostanu zwierząt a także zdrowia konsumentów spożywających wszystkie możliwe E (substancje konserwujące, smakowe, zapachowe i inne). Taki rozwój rolnictwa europejskiego, w tym polskiego ale również światowego nie może trwać w nieskończoność. Trzeba było w pewnym momencie zmienić priorytety i to właśnie robi Komisja Europejska, a za nią polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Komisja sformułowała dwie nowe strategie Bioróżnorodności oraz Od pola do stołu w ramach WPR i pilnuje aby ich realizację wpisać w Krajowe Plany Strategiczne, które będą kierowały do rolników strumień pieniędzy w nowym okresie budżetowym.

Co do celów i zmiany priorytetów WPR pełna zgoda. Jako obywatele wszyscy widzimy co się dzieje z klimatem. Również albo przede wszystkim rolnictwo jest jego ofiarą. Jako rolnicy nie zgadzamy się natomiast na tempo i skalę proponowanych rozwiązań oraz niedostateczne finansowanie tych zmian.

Czytaj też: Ardanowski: Zielony Ład budzi powszechną niechęć europejskich rolników

Nowe WPR zakłada bardzo ambitne cele, co do redukcji nawożenia, zużycia środków ochrony roślin czy antybiotyków

Wdrażanie zmian w gospodarstwie rolnym to procesWPR 022 bardzo powolny. Decydenci muszą sobie zdawać sprawę, że wdrożenie zmiany musi potrwać. Szczególnie dotyczy to Polski, której sektor rolno-spożywczy był mocno zachęcany przez polityków i rynek do rozwoju. Nie można teraz po prostu zawołać „STOP”, jedziemy w drugą stronę. Ten proces wymaga trzech zasadniczych warunków:

  • włączenia konsumentów i sieci detalicznych w ten proces poprzez uświadamianie tym podmiotom skutków polityki niskich cen. Konsumenci muszą sobie zdać sprawę, że produkcja żywności z poszanowaniem środowiska, klimatu, dobrostanu zwierząt i ich zdrowia musi po prostu kosztować więcej. Rolnik nie może pozostać sam z kosztami tego procesu, biorąc dodatkowo pod uwagę jego słabą pozycję konkurencyjną w łańcuchu spożywczym. Jednym ze sposobów jej poprawy jej skracanie łańcucha. Proces ten ma jednak swoje ograniczenia. Większość konsumentów będzie jednak dalej kupować żywność w sieciach detalicznych,
  • urealnienia celów oraz tempa ich spełniania. Nowe WPR zakłada bardzo ambitne cele, co do redukcji nawożenia, zużycia środków ochrony roślin czy antybiotyków. Osiągnięcie tych celów wymaga więcej czasu oraz zwiększenia nakładów na badania i rozwój oraz doradztwo rolnicze. Wymagać to będzie również inwestycji na poziomie gospodarstwa rolnego w narzędzia informatyczne oraz maszyny i urządzenia niezbędne w rolnictwie precyzyjnym.
  • większego dofinansowania tego procesu. Budżet nowej WPR jest mniejszy od swojego poprzednika, który obowiązywał na lata 2013-2021. Nie znajdujemy wielu środków wprost finansujących gospodarstwa rolne w Krajowym Planie Odbudowy. Ma on być skupiony na wsparciu małych i średnich zakładów przetwórczych, na czym pośrednio mają skorzystać rolnicy. To założenie bardzo ryzykowne. Takich zakładów pozostało już bardzo niewiele i skala ich oddziaływania na rynek rolny będzie niewielka. Nie ma równie żadnej pewności, że takie zakłady będą płaciły więcej rolnikowi za jego surowce.

Jest jeszcze jeden aspekt nowej WPR. Kraje Unii Europejskiej w większości przypadków mają w miarę dobre warunki niezbędne do produkcji żywności. Nie można tego powiedzieć o innych rejonach Świata. Jako Europa powinniśmy być włączeni w problem walki z głodem, który z powodu zmian klimatycznych może się tylko powiększać.

Powinniśmy zadbać nie tylko o własne bezpieczeństwo żywnościowe ale i o tych, którzy nie są w stanie produkować żywności dla siebie. W tym kontekście za bardzo groźne należy uznać forsowanie przez Komisję Europejską produkcji żywności ekologicznej. Ten trend oznaczać będzie znaczący spadek wolumenu produkcji ale też sprawi, że taka żywność będzie dostępna wyłącznie dla tych bogatszych Europejczyków. Należy tu raczej poszukiwać złotego środka w postaci rolnictwa zrównoważonego, regenaratywnego czy produkcji zwierzęcej w podwyższonych warunkach dobrostanu a nie forsować radyklane rozwiązania w postaci produkcji ekologicznej. Mamy wrażenie, że w forsowaniu nowych rozwiązań przez Komisję Europejską zabrakło głosu rozsądku i głosu rolników a na etapie wdrażania Krajowych Planów Strategicznych niewiele da się już zrobić.

Wielkopolska Izba Rolnicza będzie zgłaszać nasze uwagi i postulaty, szczególnie, że Wielkopolska jest zagłębiem produkcji żywności w kraju i planowane zmiany w WPR, które mogą negatywnie oddziaływać na duże, rodzinne gospodarstwa.

wir.org.pl/fot.Pixabay

Opublikował:
Sebastian Wroniewski
Author: Sebastian Wroniewski
O Autorze
Wychowany w małym mieście nieopodal Warszawy. Od dziecka pasjonat natury i rolnictwa. Po kilkuletniej przygodzie z dużym miastem powrócił w rodzinne strony, by oddać się pisaniu na bliskie mu tematy. W wolnych chwilach podróżuje po Polsce i świecie.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.