Portal rolniczy, porady dla rolnika, informacje agro

logo swiatrolnika.info
Autor: Piotr Woźniak 2020-10-31 17:02:50

Sękacz z Puszczy Rominckiej na liście produktów tradycyjnych

Sękacz z Puszczy Rominckiej

W dniu 15 października 2020 roku na Listę Produktów Tradycyjnych został wpisany w kategorii: Wyroby piekarnicze i cukiernicze: „sękacz z Puszczy Rominckiej”. Na listę produktów tradycyjnych jest wpisywana żywność stanowiąca element dziedzictwa kulturowego regionu, którą wytwarza się tradycyjnymi metodami, wykorzystywanymi co najmniej od 25 lat.

Sękacz z Puszczy Rominckiej – Tradycja wypieku sękacza sięga prastarych czasów

Istnieje dużo legend, opowieści i historii związanych z tym specyficznym ciastem. Jedna z wielu historii głosi, że pieczenie ciast w ogniu wywodzi się od prastarych plemion Bałtów – Jaćwingów, Żmudów, Litwinów i Prusów. Ludy te czcząc swe bóstwa, składały im ofiary z mięsa, miodu i ciast. Inna, późniejsza legenda mówi, że pierwszy sękacz został podany na dworze w Bereżnikach koło Sejn królowej Bonie, która zachwyciła się tym wyjątkowo smacznym i efektownym ciastem z sękami - odtąd często zdobiło ono królewski stół na Wawelu. Pruski rodowód sękacza podkreśla nazwa „Baumkuchen”, pod którą sękacz znalazł się w książkach kucharskich (etymologicznie niem.: baum–drzewo; kuchen–ciasto). Przepis na to ciasto można znaleźć w klasycznej książce z przepisami kuchni wschodniopruskiej sióstr Doennig (Kochbuch, M. i  E. Doennig, Królewiec, 1931 r., s. 445-447), ale w wielu polskich książkach kucharskich również można znaleźć przepis na to ciasto (Uniwersalna Książka Kucharska, Marya Ochorowicz-Monatowa, Warszawa – Lwów, 1910 r. str. 684-685).

W czasach współczesnych sękacz z Puszczy Rominckiej jest ciastem charakterystycznym dla wschodniej części Polski

Jest to ciasto, które silnie utrwaliło się w lokalnej tradycji kulinarnej. Sękacz pojawia się na stołach mieszkańców podczas uroczystości rodzinnych, m.in. na weselach, chrzcinach, komuniach, jak również podczas Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, z uwagi na jego walory smakowe, trwałość, a także na piękny wygląd.

W zależności od miejsca wypieku, widoczne są różnice w wyglądzie i smaku tego popularnego ciasta, niemniej jednak główna receptura i technologia pozostała ta sama i kultywowana jest także przez mieszkańców okolicy Puszczy Rominckiej. Sękacz z Puszczy Rominckiej może być wypiekany wyłącznie na obracającym się wałku powieszonym nad ogniem rozpalonym z drewna liściastego (brzoza, olcha, jesion), dzięki czemu jest bardziej delikatny i soczysty. Składnikiem, który wyróżnia sękacz z Puszczy Rominckiej  jest dodatek aromatu arakowego, dzięki czemu wyczuwalna jest wyraźna nuta araku. Taki sposób wypieku potwierdzają relacje mieszkańców okolic Puszczy Rominckiej.

Sękacz z Puszczy Rominckiej wypiekano na wesela, gdzie był najważniejszym ciastem

Stawiano go przy parze młodej i umieszczano w nim wiązankę panny młodej. Na zamożniejszych weselach pojawiało się więcej sękaczy. Jednak zawsze musiały być eksponowane na stołach i umieszczano w nich kwiaty przyniesione przez gości. Do produkcji sękacza potrzebny jest specjalny piec, wałki drewniane oraz duże i wysokie pomieszczenie. To sprawia, że nie każdy w swoim domu mógł upiec to ciasto. Często sąsiadki, członkowie rodzin, spotykali się u osoby, która miała odpowiedni sprzęt i wspólnie przystępowano do pracy. Samo wypiekanie, od dawien dawna, integrowało lokalną społeczność, członków rodziny, było i nadal jest okazją do wspólnego spędzania czasu. Również jego konsumpcja zawsze sprzyjała integracji, gdyż wypiekano go na uroczystości, które gromadziły rodzinę, bliskich i przyjaciół. Wydarzeniem, które promuje sękacze z Puszczy Rominckiej jest „Święto Sękacza”, które odbywa się od kilkunastu lat, w okresie letnim w Żytkiejmach -  wsi leżącej przy Puszczy Rominckiej. „Święto Sękacza” propaguje wiedzę o tradycjach kulinarnych regionu, zwyczajach i obrzędach. Dzięki temu wydarzeniu sękacz z Puszczy Rominckiej jest coraz bardziej rozpoznawany, a tradycja jego wypieku jest poznawana przez coraz więcej ludzi.

  • Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Ciasto pionowe, stożkowate, z charakterystycznymi wypustkami przypominającymi sęki, w przekroju widoczne brązowe paski co przypomina słoje drzewa

  • Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

Stożkowaty z licznymi sękami.

  • Wielkość

Najczęściej wypieka się sękacza, o wysokości 50 cm, ale wielkość zależy od rozmiaru wałka oraz od ilości składników użytych do przygotowania ciasta; tyle ile centymetrów wysokości ma mieć sękacz, tyle samo trzeba użyć jaj

  • Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Barwa zależna od ognia, różne odcienie żółtego i brązowego i złota, w przekroju widoczne warstwy jasnego ciasta przedzielone ciemnymi, przypominające słoje drzewa.

  • Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

Konsystencja zwarta, ale nie zbita

  • Smak i zapach

Delikatny, wilgotny, lekko słodki, czuć aromat arakowy

Opublikował:
Piotr Woźniak
Author: Piotr WoźniakWebsite: swiatrolnika.info
O Autorze
Ziemia przemawia do nas w ciszy. Prawdziwy rolnik z troską wsłuchuję się we wszystko, co z niej zrodzone, a wiara w nieszczęście sprowadza na naszą ziemię nieszczęście. Ta zasada każdego dnia przyświeca mojej pracy w gospodarstwie i tak też piszę. W wolnych chwilach interesuję ekonomią, rolnictwa, geopolityką oraz dobrą whisky.
wiecej
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora

swiatrolnika.info logo swiatrolnika.info

ZNAJDŹ NAS W MEDIACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH

Dołącz do rolniczej społeczności Świata Rolnika

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.