środa
| 17 lipca 2019

Jesteśmy jednym z czołowych producentów jabłek w Europie. Wydawałoby się, że choćby z tego powodu powinniśmy mieć o nich niemałą wiedzę. Nic bardziej mylnego. Wielu z nas nawet nie spodziewa się, ile tajemnic kryje w sobie ten powszechny owoc.


Warto zacząć od samego pojęcia owocu. Otóż, niewielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, że ta część, którą spożywamy, nie do końca jest owocem. Jest to owoc rzekomy, czyli taki, który nie rozwinął się ze słupka, lecz z powiększonego, rozrastającego się dna kwiatowego. Owoc jabłka, w rozumieniu botanicznym, powstaje dopiero w zalążni, pod warstwą miąższu. Właściwą owocnię stanowi sam „ogryzek”, czyli to, czego nie jemy; to co jest otoczone twardą, przypominająca plastiki membraną.


Zacznijmy jednak od początku. Jabłko jako owoce dziko rosnący, znane były już w neolicie. Najstarsze, zwęglone resztki jabłek znane są z Anatolii z okresu ok. 6500 lat p.n.e. Do Polski, jako już hodowlane, dotarły z Europy Zachodniej w XII wieku. Według relacji Jana Długosza sprowadzili je na nasze tereny Cystersi.


W językach słowiańskich słowo jabłko znaczyło „wilgotny”, „soczysty” i tak też wyprowadzona została jego etymologia.


Symbolika jabłka jest dużo bardziej skomplikowana. Jakkolwiek by jednak nie szukać, jabłko w dziejach oscylowało zawsze gdzieś między miłością, pożądaniem, władzą, a zdradą, pokusą i niezgodą.


W mitologii greckiej pierwszą jabłoń miała zasadzić bogini Gaja, a drzewo miało rodzić owoce zapewniające nieśmiertelność. Dla starożytnych Rzymian był to dla odmiany symbol wiecznego życia, ale w zaświatach. Również Celtowie wiązali jabłonie z życiem pozagrobowym za czym przemawia fakt, że świat do którego trafiali po śmierci zwany był Avalonem czyli „Wyspą Jabłek”.


Od kiedy jabłka zadomowiły się w Europie na stałe, postrzegane były jako symbol płodności, życia i urodzaju. Dopiero chrześcijaństwo, łącząc je z pogańskimi rytuałami płodności i rozpowszechniając obraz Adama i Ewy spożywających owoc z drzewa poznania dobra i zła sprawiło, że jabłko w kulturze stało się synonimem pokusy i zdrady. Nie przeszkodziło to jednak w tym, by był to atrybut władzy królewskiej. Złote jabłko z krzyżem jest odzwierciedleniem sfery kosmicznej, obrazuje zarówno świat jak i kulę ziemską.


W czym tkwi jabłkowy fenomen ciężko wyjaśnić. Ten mięsisty owoc ma swój niemały udział w nauce i baśniach. Zawdzięczamy mu podobno znajomość newtonowskiego  prawa powszechnego ciążenia. Wielokrotnie pojawia się w legendach, podaniach ludowych i opowieściach. Każdy zna przecież wyczyn Wilhelma Tella, który kuszą strącił jabłko z głowy swojego syna, ratując się tym samym przed śmiercią, czy staruszkę, która poczęstowała zatrutym owocem królewnę Śnieżkę.


Współcześnie jabłko ma dużo lepszą renomę. Podbija rynek nie tylko kulinarny, w formie przetworów wszelakich, ale również branżę muzyczną i świat komputerowy. W 1968 roku członkowie zespołu The Beatles otworzyli wytwórnie muzyczną o nazwie Apple Records będąca częścią firmy Apple Corps. Symbolem popularnej firmy komputerowej Apple Inc jest nadgryzione jabłko a nazwa serii komputerów Mac jest niczym innym jak skrótem do Macintosh, odmiany słodkich jabłoni.


W którąkolwiek stronę by nie spojrzeć, jakiej dziedziny nie sięgnąć, z dużym prawdopodobieństwem natkniemy się na powiązanie z jabłkiem. Wypromowany w Polsce, w PRL-u, zapach zielonego jabłuszka na stałe zagościł w kosmetologii, zawładnął rynkiem zapachów, chemii gospodarczej i samochodowej.


Nic zatem dziwnego, że w Polsce masowo uprawia się 15 różnych rodzajów jabłek (znanych jest 7500 odmian), a rocznie świat konsumuje ponad 75 miliardów kilogramów jabłek. Jabłko jest smaczne, zdrowe, modne i wszechobecne przede wszystkim.

 
Daria Plewa
Redaktor naczelny serwisu SwiatRolnik.info
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

fot. Pixabay


Polub Świat Rolnika na Facebooku i bądź na bieżąco



Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.