Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Marzena Deresz 2017-10-02 19:50:29

Od zegara kwiatowego Linneusza do Nagrody Nobla

powój

Karol Linneusz już w XVIII wieku „zbudował” zegar z kwiatów, które wskazywały godzinę otwierając się o określonych porach dnia. Warto przypomnieć sobie o tym teraz, gdy Nagrodą Nobla uhonorowano trzech Amerykanów za badania nad molekularnymi mechanizmami odpowiedzialnymi za rytm okołodobowy.

Karol Linneusz w XVIII wieku „zbudował” zegar z kwiatów, które wskazywały godzinę otwierając się o określonych porach dnia. Warto przypomnieć sobie o tym teraz, gdy Nagrodą Nobla uhonorowano trzech Amerykanów za badania nad molekularnymi mechanizmami odpowiedzialnymi za rytm okołodobowy.

Już od dawna obserwowano, że liście wielu roślin otwierają się o określonych porach dnia, jakby sterował nimi wewnętrzny zegar. W XVIII wieku astronom Jean Jacques d'Ortous de Mairan badał rytm dobowy mimozy. Stwierdził on, że nawet bez dostępu światła słonecznego liście mimozy otwierały się i zamykały w stałym, codziennym rytmie. Jednak nie tylko ta roślina ma swój rytm, co zaobserwował Karol Linneusz (1707-1778) szwedzki przyrodnik, lekarz i profesor. Postanowił on wykorzystać „zegarowy” rytm poznanych roślin. Skoro otwierają one kwiaty o stałych porach także gdy słońce zakrywają chmury, można zbudować z nich coś na kształt zegara kwiatowego. Uczony dobrał odpowiednie gatunki i zasadził je razem w Uppsali na kolistej rabacie. Rabata zaczęła pracować w rytmie życia roślin, otwieraniem się kwiatów wskazując godziny. Nie było to wszystko łatwe, wymagało wielu żmudnych obserwacji, a rośliny pochodziły z różnych rejonów świata, miały odmienne wymagania, więc także trzeba było być biegłym w sztuce ogrodniczej.

Na rabacie rosło jedenaście gatunków roślin. Powój na przykład otwierał kwiaty o trzeciej rano, lilia wodna o siódmej, nagietek wskazywał dziewiątą. Linneusz wykorzystał również wilec i cykorię podróżnik.

Nie był to w tym czasie jedyny pomysł na zegar kwietny. R. Meeuse zaobserwował, że kwiaty także pachną z zadziwiającą regularnością. Był autorem i wykonawcą pomysłu ułożenia aromatycznego zegara. Istniał też chronometr złożony z różnych gatunków traw -  pisze Piotr Daszkiewicz w "Wiedzy i życiu".

Jak czytamy w serwisie naukawpolsce.pap.pl

W poniedziałek w Sztokholmie ogłoszono tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Wyróżnieni zostali trzej Amerykanie: Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young.

"Nobel jest zdecydowanie zasłużony: przynajmniej od 10 lat cały czas mówiło się i słyszało o tym, że powinien być przyznany Nobel z chronobiologii" - mówi PAP dr hab. Piotr Bębas z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jak dodaje, oprócz trójki nagrodzonych naukowców, którzy dostarczyli nam najwięcej danych na temat zegara biologicznego u muszki owocowej - do Nobla typowano również Josepha Takahashiego, badacza z Northwestern Univeristy, który badania noblowskiej trójki przeniósł na poziom ssaków.

 

MD/fot.pixabay.com

Opublikował:
Author: Marzena Deresz
O Autorze
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.