Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Ewa Zajączkowska-Hernik 04-10-2016 14:49:01

Kilka faktów o CETA, które warto znać

Kilka faktów o CETA, które warto znać

 

Od dłuższego czasu zarówno negocjacje w sprawie CETA, jak i sam traktat budzą wiele kontrowersji, jednak żaden z decydentów zdaje się nie respektować nasilających się protestów społecznych. 23 września w Bratysławie ministrowie ds. handlu podczas nieoficjalnego spotkania zadeklarowali chęć przyjęcia umowy. By weszła w życie, konieczne są podpisy ministrów odpowiedzialnych za handel międzynarodowy wszystkich państw członkowskich UE. Kolejnym etapem jest głosowanie w Parlamencie Europejskim i dopiero potem umowa trafia pod głosowanie parlamentów krajowych. Jednak zanim umowę przegłosują (lub nie) parlamenty krajowe, CETA już będzie funkcjonować, wystarczy przychylny odbiór w Europarlamencie.

 

Zdania na temat umowy handlowej między Kanadą a Unią Europejską są podzielone. Zwolennicy CETA twierdzą, że podpisanie umowy umożliwi krajom UE prowadzenie biznesu w Kanadzie, stworzy miejsca pracy w Europie, otworzy rynek usług, przyczyni się do zniesienia ceł i ograniczeń w dostępie do zamówień publicznych. To wszystko ma być podszyte gwarancją zachowania unijnych norm dotyczących żywności, praw pracowniczych czy ochrony środowiska. Rządy CETA-entuzjastów liczą na korzyści gospodarcze i ekonomiczne związane z ratyfikowaniem umowy.

 

Przeciwnicy z kolei, przestrzegając przed umową handlową z Kanadą, zwracają uwagę na jej niekorzystny wpływ na państwa, których gospodarka opiera się na rolnictwie (Polska). Nie mają one ich zdaniem szans w konkurencji z uprzemysłowionym rolnictwem Kanady (czy USA w przypadku umowy TTIP). Ponadto, w oparciu o istniejące już umowy typu NAFTA (USA-Kanada-Meksyk), CETA-sceptycy zwracają uwagę na zagrożenia dla rynku pracy i konsumentów (obniżenie standardów produkcji). Jednak ich główny argument to fakt, że umowa jest negocjowana potajemnie, nie została poprzedzona żadną debatą, a jej podpisanie spowoduje wejście państw członkowskich UE w orbitę zagranicznych korporacji.

 

Wypunktujmy. Czym tak naprawdę jest CETA i dlaczego ta umowa budzi tak wiele wątpliwości i kontrowersji?

 

1. CETA będzie zawierała mechanizm rozstrzygania sporów na linii inwestor-państwo.

 

ICS (Investment Court System), czyli system, w którym sądy arbitrażowe będą orzekać o winie w wypadku konfliktu między inwestorem a państwem objętym umową. Ponadnarodowe firmy będą mogły zaskarżać rządy państw do prywatnych arbitraży np. za to, że dane państwo wprowadziło zakaz stosowania jakiegoś pestycydu, co może przynieść danej firmie straty materialne. Takie procesy będą odbywały się bez udziału sądów państwowych za to z 15-osobowy skład arbitrów. Czy będą oni obiektywni i odporni na wpływy?

 

Jak mówi Marcin Wojtalik z Instytutu Globalnej Odpowiedzialności, ICS (wcześniej ISDS) stał się ulubionym narzędziem korporacji do uzyskiwania pieniędzy z budżetów państw, które zostały zaskarżone do sądów arbitrażowych o zagrożenie interesów inwestorów. ICS w CETA oznacza, że władze dają dodatkowe narzędzie wielkim korporacjom (bo to one głównie korzystają z ISDS), niedostępne dla firm krajowych.

 

2. Europejskie rolnictwo nie ma szans w konkurowaniu z rolnictwem kanadyjskim.

 

W związku ze zniesieniem ceł wwozowych europejskie rynki zostaną "zalane" kanadyjską żywnością. Warto nadmienić, że w ubiegłym roku Kanada dopuściła do obrotu jabłka genetycznie modyfikowane, ich eksport do Europy znacznie wzrośnie, co uderzy głównie w Polskę, która jest największym eksporterem jabłek w UE. Jak zaznacza Krajowa Rada Izb Rolniczych, "Umowa CETA ma znieść 98 proc. barier celnych między UE a Kanadą, w tym 90 proc. barier na produkty rolne i doprowadzić do wzajemnego otwarcia rynków. Wyjątki w liberalizacji rynku rolnego dotyczą m.in. mięsa wołowego, wieprzowiny, drobiu i serów, na które ustalono kwoty". Ponadto w Kanadzie obowiązują mniej rygorystyczne normy dotyczące dobrostanu zwierząt niż te stosowane w UE. Nadzór nad producentami mięsa jest znikomy, w przeciwieństwie do rynkowej presji na prowadzenie hodowli możliwie najniższym kosztem. Z raportu kanadyjskiej organizacji Council of Canadians wynika, że CETA doprowadzi do zaniku rodzinnych gospodarstw rolnych w państwach, które opierają się na tego typu rolnictwie, ułatwiając rozwój przemysłowego rolnictwa, czyli takiego, w którym masowo stosuje się sztuczne nawozy, herbicydy i pestycydy. W tym wypadku Polska może stać się drugim Meksykiem, gdzie po wprowadzeniu umowy NAFTA upadły małe i średnie wielobranżowe gospodarstwa rolne.

 

3. Kanada jest w czołówce państw masowo stosujących GMO.

 

Normy dotyczące produkowania żywności w Unii Europejskiej są dużo bardziej restrykcyjne niż w Kanadzie, jednak CETA nie gwarantuje obowiązywania zasad ostrożności. Różnica w tych normach przejawia się choćby w dopuszczaniu (lub nie) do produkcji żywności GMO oraz jej znakowania. W Kanadzie panuje przeświadczenie, że ponieważ nie ma dowodów na negatywne działanie żywności GMO, a zatem także powodów do tego, by ostrożnie z nią postępować. "W Kanadzie obowiązuje 15 wykazów dozwolonych dodatków do żywności, które mogą być umieszczane na etykiecie jako nazwa zwyczajowa zastosowanego środka barwiącego (np. barwnik spożywczy zamiast zieleń trwała FCF), których stosowanie w UE jest ograniczone, a w niektórych państwach zakazane" – czytamy w stanowisku Krajowej Rady Izb Rolniczych.

4. Zakazane w UE środki fitosanitarne z czasem mogą być dopuszczane do użytku.

 

Podobnie jak w kwestii GMO, obecnie w Unii Europejskiej obowiązuje zakaz stosowania wielu pestycydów z grupy neonikotynoidów, natomiast zarówno w Kanadzie, jak i USA stosowanie ich jest dozwolone, bo "nie ma jednoznacznych dowodów naukowych na ich szkodliwe działanie". Ponieważ zakaz stosowania takich substancji zwiększa koszty produkcji żywności poprzez większą konieczność ochrony roślin, żywność unijna staje się droższa i mniej konkurencyjna dla napływającej żywności z Kanady.

 

5. CETA = likwidacja miejsc pracy.

 

Znów jako przykładem można podeprzeć się umową NAFTA. Po jej wprowadzeniu wzrost bezrobocia najbardziej dotknął najbiedniejsze państwo ratyfikujące umowę, czyli Meksyk. Na stronie ase.tufts.edu możemy znaleźć publikację "Jak cięcia kosztów handlu doprowadzą do wzrostu bezrobocia, nierówności i utraty dóbr" w kontekście umowy CETA. Czytamy: "CETA prowadzi do utraty miejsc pracy. Przed 2023 rokiem liczba miejsc pracy w ramach CETA zmniejszy się o 230 tys.". Ponadto czytamy, że w wyniku umowy wzrośnie rola państw UE, takich jak Niemcy, Francja czy Włochy kosztem innych państw członkowskich. Badanie wskazuje również, że w wyniku wprowadzenia umowy w państwach wzrośnie deficyt budżetowy w stosunku do PKB.

 

6. Przez umowę CETA tylnymi drzwiami wejdzie częściowo też TTIP.

 

By towary z Kanady mogły być eksportowane do Europy, firma eksportująca musi mieć tzw. znaczną działalność gospodarczą (substantial business activities), a w Kanadzie taki status ma 41 tys. firm będących filiami amerykańskimi. Wiceminister Rozwoju, Radosław Domagalski komentuje, że nie ma powodów do obaw, by amerykański kapitał napływał do Polski, powołując się na tzw. system reguł pochodzenia towarów. Specjaliści zauważają jednak, że CETA jest swoistą furtką dla Stanów Zjednoczonych, by wpłynąć na europejski rynek. Poza tym opisany wcześniej mechanizm ICS umożliwi pozywanie europejskich państw nie tylko Kanadzie, lecz także Stanom Zjednoczonym. Wystarczy, że amerykańska firma ma swój kanadyjski oddział.

 

biznes.gazetaprawna.pl/krir.pl/ase.tufts.edu/EZ/Fot. Marcin Hernik

Opublikował:
Ewa Zajączkowska-Hernik
Author: Ewa Zajączkowska-HernikWebsite: https://swiatrolnika.info/redakcja
O Autorze
Dziennikarz, publicysta, komentator polityczny. Absolwentka Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie. Z pasji nauczyciel historii i wiedzy o społeczeństwie. Antysocjalistka, wolnorynkowiec. Serce po prawej stronie.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora

Polecane z kategorii Prawo
BULT SMOGOWICZE

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.