logo swiatrolnika.info
Portal rolniczy, porady dla rolnika, informacje agro
logo swiatrolnika.info
Autor: Adam Szewczyk 2020-08-21 14:56:05

Należy znakować produkty bez GMO. Rozmowa z dr hab. Kamilą Puppel

GMO

Od czego zależy jakość mleka? Jak kształtują się obecnie trendy w produkcji? Czy mleko bez GMO jest zdrowsze? Czy należy je znakować? Na ile odpowiednie certyfikaty zwiększają wartość polskiego mleka za granicą? Polska Izba Mleka prowadzi kampanię „Wolne od GMO” sfinansowaną z Funduszu Promocji Mleka mającą na celu poszerzenie wiedzy konsumentów na temat produktów mleczarskich „wolnych od GMO”. Rozmawiamy z dr hab. Kamilą Puppel z Katedry Hodowli Zwierząt Instytutu Nauk o Zwierzętach SGGW.

Coraz częściej słyszymy doniesienia medialne na temat szkodliwego wpływu tego, co spożywamy na nasze zdrowie. Również mleko bywa czasami określane jako substancja toksyczna. Czy w związku z tym warto sięgać po mleko?

Jak najbardziej warto. Mleko jest naturalnym, pełnowartościowym produktem spożywczym, stanowiącym istotne źródło bioaktywnych składników wpływających na poprawę naszego zdrowia. Należy podkreślić, że składniki te w znacznym stopniu ograniczają rozwój chorób cywilizacyjnych. Żyjemy w czasach, gdzie stres, niehigieniczny tryb życia, zanieczyszczone środowisko, nieodpowiednio zbilansowana i uboga w bioaktywne składniki dieta przyczyniają się do osłabienia zdolności obronnych naszych organizmów, a w konsekwencji narażają nas na działanie wolnych rodników.

Nie zgadzam się ze stwierdzeniem, że mleko jest tylko dla „cieląt”. Oczywiście mleko zawiera w swoim składzie wysoką koncentrację nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA) – ponad 60 procent. Są one jednak równoważone przez wielonienasycone i jednonasycone kwasy tłuszczowe. Dlatego też dążenie do obniżenia poziomu SFA w mleku krów, a tym samym obniżenie indeksów aterogenicznego (AI) oraz trombogenicznego (TI) powinno stanowić jeden z głównych celów postawionych przy pracach nad modyfikowaniem tłuszczu mlekowego krów. MUFA, a także kwasy tłuszczowe z rodzin n-3 i n-6 mają działanie antyaterogeniczne oraz antytrombogeniczne.PIM slider

Mleko o obniżonym poziomie wskaźników AI i TI jest potencjalnie zdrowszym i pełnowartościowym produktem dla ludzi. Zawarte w codziennej diecie tłuszcze i wchodzące w ich skład kwasy tłuszczowe, zwłaszcza wielonienasycone, odgrywają istotną rolę inhibitorów w przypadku procesów kancerogennych. Należące do rodziny n-3 kwasy linolenowy, eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy oraz linolenowy i arachidonowy z rodziny n-6, a także skoniugowane dieny kwasu linolowego, laktoferyna i witaminy rozpuszczalne w tłuszczu mlekowym odznaczają się potencjalnymi właściwościami antyoksydacyjnymi oraz antykancerogennymi, a tym samym pozwalają na utrzymanie w organizmie człowieka równowagi pomiędzy substancjami utleniającymi, a przeciwutleniaczami. Zarówno mleko, tak jak i mięso przeżuwaczy stanowią doskonałe źródło izomeru C18:2 cis-9, trans-11 (CLA).

National Academy of Sciences w raporcie Carcinogens and Anticarcinogens in the Human Diet, dowodzi że, CLA jest jedynym kwasem tłuszczowym, który inhibuje zmiany kancerogenne u zwierząt laboratoryjnych. CLA wykazuje rozległe działanie fizjologiczne przede wszystkim: antykancerogenne, zwiększa odporność immunologiczną, ogranicza: stany zapalne, astmę, arteriosklerozę, przeciwdziała otyłości redukując otłuszczenie, zwiększa przyrosty masy ciała u osób szczupłych, ogranicza negatywne objawy przy diecie odchudzającej, obniża nadciśnienie tętnicze, a także wspomaga leczenie cukrzycy. Zatem, nie zgadzam się ze stwierdzeniem, że mleko jest szkodliwe.

Czytaj także: MRiRW: nowe świadectwo weterynaryjne na produkty mięsne eksportowane na Ukrainę

Jak kształtują się obecnie trendy w produkcji mleka? Od kilku lat za granicą obserwujemy szybki rozwój tzw. żywności funkcjonalnej, czyli mleka pochodzącego od krów, ale z dodatkami typu melatonina. Czy rynek functional food ma szansę sprawdzić się także w Polsce?

Ma szansę, ponieważ coraz częściej poszukiwana jest żywność o ukierunkowanym, pożądanym wpływie na organizm, bogata w bioaktywne składniki, których właściwości prozdrowotne zostały szeroko udokumentowane. Hipokrates już w starożytności wygłosił bardzo znaczące zdanie “Niech twoje pożywienie będzie dla ciebie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”. Dlatego też, coraz większa świadomość konsumentów przyczyniła się do rozwoju nowego rynku produktów spożywczych określanych mianem żywności funkcjonalnej.

W Europie żywność funkcjonalna została zdefiniowana w ramach programu badawczego Functional Food Science in Europe jako żywność, która poza podstawowym zadaniem, jakim są jej właściwości odżywcze, posiada korzystny, udokumentowany wpływ na zdrowie człowieka ponad ten, który wynika z obecności w niej składników odżywczych. Właściwe uświadomienie społeczeństwa, w którym kierunku powinniśmy iść, naprawdę przynosi efekty. Nie jest zaskoczeniem reklama jogurtu ze szczepami probiotycznymi, a jest to żywność funkcjonalna, tylko my Polacy jeszcze o tym nie wiemy.

Produkcja żywności funkcjonalnej może obejmować wyeliminowanie lub obniżenie poziomu szkodliwych składników z danego produktu (np. obniżenie poziomu nasyconych kwasów tłuszczowych czy cholesterolu), zwiększenie zawartości korzystnego składnika (np. zwiększenie poziomu kwasów z rodziny n-3) lub poprzez dodanie składnika charakteryzującego się korzystnym wpływem na zdrowie konsumenta, który nie znajdował się w pierwotnym składzie chemicznym produktu. Musimy pamiętać, że żywność ma nam nie tylko dostarczać składników odżywczych, ale ma nas również leczyć i pomagać nam w normalnym funkcjonowaniu. Mleko i jego przetwory stanowią integralną i nieodzowną część diety człowieka.

Dlatego też, najprostszym, naturalnym rozwiązaniem doskonalącym jakość mleka, jest działanie zmierzające w kierunku uzyskania w nim zwiększonej zawartości składników korzystnie wpływających na zdrowie konsumentów, poprzez odpowiednie żywienie krów. Zwiększenie zawartości funkcjonalnych składników w mleku krów możliwe jest do osiągnięcia w wyniku wprowadzenia do diety krów suplementacji w postaci tłuszczów pochodzenia zwierzęcego czy roślinnego; prowadzenie tradycyjnego systemu żywienia (pastwisko) albo na drodze fermentacji bakteryjnej.

W Polsce produkuje się mleko w oparciu o dawkę pokarmową niezawierającą pasz genetycznie modyfikowanych. Spotyka się to z szerokim zainteresowaniem zarówno ze strony klientów, jak i producentów. Czy Pani rekomendowałaby takie mleko do spożycia?

Tak, oczywiście. Żywność bez GMO oznacza mniejszą ingerencję w to, co spożywamy. W przypadku mleka krowiego nie jest to problematyczne. Jest to wyzwanie dla producenta, dla hodowcy, ale idące w dobrym kierunku. W ciągu ostatnich 50 lat odnotowano duży postęp produkcyjny i genetyczny w hodowli bydła mlecznego, a uzyskanie wydajności sięgającej powyżej 9000 kg mleka za laktację nie stanowi problemu. Jednakże prowadzona praca hodowlana wpłynęła negatywnie na zdrowie zwierząt, czy kształtowanie się jakości mleka. Zatem przed hodowcami bydła mlecznego pojawiły się nowe wyzwania, związane z inbredem, schorzeniami metabolicznymi krów, czy ogólną krytyką dotyczącą mleka m.in. z wysoką zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych.

Dlatego też, wyznaczenie nowych celów hodowlanych jest bardzo potrzebne, a podstawowym rozwiązaniem jest "przedefiniowanie hodowli”. Nowoczesna hodowla powinna być ukierunkowana na jakość produktu, zdrowotność i dobrostan zwierząt, ponieważ to gwarantuje opłacalność produkcji.

Wspomniała Pani, że klienci podchodzą teraz bardziej świadomie do wyboru produktów spożywczych, w tym mleka, zwracając uwagę także na certyfikaty. Czy w świetle tych faktów znakowanie mleka jako „non GMO” uważa Pani za słuszne?

Jest to słuszne z tego względu, że społeczeństwo podchodzi świadomie do wyboru produktów spożywczych. Należy podkreślić również coraz większe zainteresowanie produktami ekologicznymi. Certyfikat żywności ekologicznej gwarantuje nam to, że nie znajdziemy w jej składzie zarówno GMO, jak i innych szkodliwych substancji, a z cyklu produkcyjnego została wyeliminowana chemia rolna. Nasz rynek naprawdę otwiera się na tego typu konsumentów. Większość z przetwórni mleka w swoim asortymencie posiada mleko ekologiczne, mleko bez laktozy, mleko o obniżonej zawartości tłuszczu, mleko z dodatkiem wapnia, czy innych składników.

Polska eksportuje znaczną część mleka. Czy uważa Pani, że znakowanie mleka certyfikatami może podnieść jego wartość za granicą?

Tak, z tego względu, że klient zachodni jest przyzwyczajony do pełnego oznakowania produktu. Konsument powinien być informowany, za co płaci, co w danym produkcie się znajduje, a co zostało wyeliminowane. Społeczeństwo podchodzi bardzo świadomie do wyboru produktów spożywczych, a to gwarantuje nam odpowiednie znakowanie.

fot. PIM

Opublikował:
Adam Szewczyk
Author: Adam Szewczyk
O Autorze
Wielkopolanin, entuzjasta rolnictwa. Specjalizuję się w hodowli zwierząt, choć wiem, że jest ona nierozerwalnie związana z sektorem upraw. Ukończyłem Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Z wsią łączy mnie wszystko.
wiecej
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora

swiatrolnika.info logo swiatrolnika.info

ZNAJDŹ NAS W MEDIACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH

Dołącz do rolniczej społeczności Świata Rolnika

Dwumiesięcznik Świat Rolnika Biznes

NR 1/2020

gazeta

Najnowszy numer 1/2020

"TŁUMACZYMY MIASTU WIEŚ"

19 lutego Fundacja Polska Ziemia rozpoczęła ogólnopolską kampanię informacyjną pod hasłem "Tłumaczymy miastu wieś". Pierwsze spotkanie odbyło się w Krotoszynie w województwie wielkopolskim. Mimo środka tygodnia w lokalnym kinie "Przedwiośnie" udało się zebrać ponad 200 rolników i mieszkańców pobliskich miasteczek. W spotkaniu wzięli udział rolnicy.

Newsletter Świat Rolnika Info

Co słychać w rolnictwie? Bądz na bieżąco

WYSTARCZY PODAĆ EMAIL
BY WIEDZIEĆ WIĘCEJ

telefon

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.