Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Portal rolniczy - porady dla rolnika - informacje agro
Kaptan twitter swiatrolnika.info youtube swiatrolnika.info
Autor: Monika Faber 28-03-2021 14:14:17

Pszczoły – najważniejsze stworzenia na naszej planecie?

Pszczoły

Ptaki, nietoperze i inne małe ssaki, a także owady takie jak motyle, chrząszcze i pszczoły zapylają rośliny i pomagają im w rozmnażaniu. Dzięki zapylaczom produkowane są zasoby naturalne, podtrzymana jest równowaga w ekosystemach, a pożywienie znajduje się na naszych stołach. Kwiaty zapyla wiele gatunków zwierząt, jednak najwięcej wiemy na temat jednego – pszczoły miodnej.

Pszczoły – królowe zapylania

Pszczoła robotnica podczas wyprawy po nektar odwiedza średnio od 50 do 100 kwiatów. Szacuje się, że owady te są odpowiedzialne za blisko 80% zapylonych roślin. Zabójcza mieszanka, w której skład wchodzą: toksyczne pestycydy, choroby i pasożyty, zespół masowego ginięcia pszczół (CCD) i zmiany klimatu, sprawia, że pszczoły są w niebezpieczeństwie. Światowy Dzień Pszczół, który obchodzimy 20 maja, to dobra okazja do przyjrzenia się, jak zmiany klimatu wpływają na życie tych niezwykłych zwierząt.

Pszczoły – najważniejsze zwierzęta na świecie?

Według autorów Raportu Earthwatch Institute (2008) pszczoły to najważniejsze zwierzęta na naszej planecie. Jednak wyniki badań wskazują, że w ostatnich dekadach ich liczebność spada w wyniku oddziaływań wielu sprzężonych czynników. Najważniejsze zagrożenia to ekspansja rolnictwa i urbanizacja, które powodują degradację i utratę siedlisk i źródeł pokarmu. Intensywne rolnictwo prowadzi do zanikania różnorodności roślin, przez co owady mają mniej pożywienia oraz materiałów do budowania gniazd.otrul pszczoly policja

Zanieczyszczenie środowiska, przede wszystkim w wyniku nadmiernego stosowania chemicznych środków ochrony roślin, dziesiątkują populacje pszczół bezpośrednio (środki owadobójcze i grzybobójcze) i pośrednio (herbicydy). Dla pszczół miodnych w Europie szczególnie niebezpieczne są inwazyjne gatunki obce (np. szerszeń azjatycki), roztoczowe, grzybicze i wirusowe choroby, a także pasożyty bytujące w ich organizmach. Zespół masowego ginięcia pszczoły miodnej (CCD), objawiający się gwałtownym i masowym ubytkiem pszczół lotnych poza ulem, prowadzi do ginięcia całych rodzin. Kolejnym zagrożeniem jest zmieniający się klimat, w tym ekstremalne zjawiska pogodowe.

Czytaj także: Truskawki w Finlandii – nowa technika całorocznej uprawy

Problem jest niezwykle poważny. Około 84% gatunków roślin uprawnych i 78% gatunków dzikich kwiatów w samej Unii Europejskiej zależy, przynajmniej częściowo, od zapylania przez zwierzęta. Wyginięcie pszczół to nie tylko zachwianie równowagi w ekosystemach, ale też realne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego.

Żaden inny gatunek, taki jak np. motyle czy nietoperze, nie zapyla roślin w równie efektywny sposób. Dzisiejsza technologia pozwala na stworzenie „sztucznych zapylaczy”, które byłyby w stanie wykonywać najważniejsze zadania pszczół, jednak nikt i nic nie zastąpi tych niezwykle pracowitych i potrzebnych nam wszystkim zwierząt. Aby zebrać 1 kg miodu, muszą one odwiedzić ponad 5 700 000 kwiatów, co obrazuje skalę ich pracy.

Na naszym kontynencie zapylaczami są nie tylko pszczoły, ale także z wyglądu do nich podobne muchówki, motyle, ćmy, niektóre chrząszcze i osy. Około 15 miliardów euro z rocznej produkcji rolnej UE bezpośrednio zależy od owadów zapylających rośliny. Postępujący spadek ich liczebności będzie miał wpływ na wiele dziedzin naszego życia. Jeśli nie zajmiemy się przyczynami tego procesu i nie podejmiemy odpowiednich działań, my i przyszłe pokolenia zapłacimy wysoką cenę – komentuje Bożena Kornatowska, ekspert ds. różnorodności biologicznej Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego

Pszczoły nie lubią zmian klimatu

Zwiększenie stężenia gazów cieplarnianych (głównie dwutlenku węgla) w atmosferze nie tylko prowadzi do globalnego ocieplenia zagrażającego różnorodności biologicznej świata. Naukowcy badający przyczyny wymierania populacji pszczół stwierdzili, że gwałtownie rosnące stężenie dwutlenku węgla w powietrzu może prowadzić do zmian w fizjologii roślin i obniżenia poziomu białka w ważnych źródłach pyłku.

Zapylanie jest jednym z tych niewidzialnych, ale bezcennych świadczeń, które natura zapewnia nam za darmo. Wyniki badań wskazują, że populacje naszych sztandarowych zapylaczy są zagrożone. Jeden na dziesięć gatunków pszczół i motyli na naszym kontynencie jest bliski wymarcia. Zbyt mało pokarmu, zanikanie siedlisk w wyniku intensywnych działań rolniczych i niewłaściwe stosowanie środków ochrony roślin sprawiają, że liczebność populacji pszczół spada z roku na rok. Coraz wyższe temperatury i coraz częściej występujące ekstremalne zjawiska pogodowe nie sprzyjają odbudowie ich populacji, co gorsza – istotnie przyczyniają się do alarmujących trendów spadkowych – dodaje Bożena Kornatowska, ekspert ds. różnorodności biologicznej IOŚ-PIB.

Używanie naturalnych środków ochrony roślin to nie jedyny sposób wspierający ochronę owadów zapylających. Jeśli posiadamy ogródek lub balkon, warto wziąć pod uwagę uprawianie wielu różnych gatunków roślin – będą one nie tylko ozdobą, ale też pożytecznym środowiskiem dla owadów. Uprawiajmy rośliny naturalnie występujące w naszej strefie klimatycznej, takie jak głóg, wrzos, kocimiętka, jeżówka purpurowa czy astry. W związku z panującą suszą, zapotrzebowanie na wodę wzrasta również wśród zapylaczy, które jak wszystkie organizmy wykorzystują ją w swoich procesach życiowych. Jeśli chcemy pomagać pszczołom, warto pomyśleć o specjalnym poidełku, które wypełnione wodą, pomoże im przetrwać upały. Przy tworzeniu poidełka należy pamiętać, aby nie było zbyt głębokie i posiadało udogodnienia w postaci kamyczków i gałązek – dzięki temu owady nie utoną.

IOŚ-PIB/fot. pixabay

Opublikował:
Monika Faber
Author: Monika Faber
O Autorze
z wykształcenia prawnik, z zamiłowania rolnik. Połączenie tych dwóch profesji pomaga zrozumieć jak wymagające jest dzisiejsze rolnictwo. Jestem dumna z polskiej wsi.
Ostatnio opublikowane artykuły tego autora


Autor: Sebastian Wroniewski 24-01-2022 23:04:02

Edukacja wodna – Wody Polskie zaangażowane w międzyresortowy projekt

Wody Polskie oraz resort edukacji zamierzają rozpocząć współpracę, której celem jest edukacja wodna społeczeństwa w zakresie gospodarki wodnej i żeglugi.

Prezes Wód Polskich Przemysław Daca, Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek oraz Wiceminister Infrastruktury Marek Gróbarczyk podpisali list intencyjny o zaprojektowaniu i budowie innowacyjnej jednostki żeglugi śródlądowej o charakterze dydaktycznym, zwanego barką edukacyjną. Statek ma być przyjazny naturze oraz cechować się nowoczesną konstrukcją i bogatym wyposażeniem, które pomoże w innowacyjny sposób przekazywać dzieciom i młodzieży wiedzę z zakresu gospodarki wodnej. Ponadto, w ramach współpracy z lokalnym samorządem, Prezes Wód Polskich i Starosta Wołomiński podpisali list intencyjny dotyczący opracowania dokumentacji zabezpieczenia brzegu rzeki Bug.

Edukacja wodna społeczeństwa

Celem inicjatywy budowy barki jest promocja i edukacja wodna społeczeństwa na temat racjonalnego gospodarowania wodą oraz rozwoju śródlądowych dróg wodnych i transportu wodnego. Strony rozpoczynają współpracę, która ma na celu m.in. unowocześnienie oraz rozszerzenie programu dydaktycznego i programu nauczania w zakresie gospodarki wodnej i żeglugi śródlądowej. Wyposażenie statku pozwoli zgłębiać wiedzę dot. żeglugi śródlądowej i gospodarki wodnej, w tym także suszy i powodzi, najbardziej istotnych zagadnień, w obliczu postępujących zmian klimatu.

,,Bez wody to nie jesteśmy w stanie żyć, a trzeba pamiętać, że w Polsce nie mamy jej wiele. Problem stanowią też powodzie i susze, występujące coraz częściej w wyniku zmian klimatycznych. Dlatego musimy położyć nacisk na edukację dzieci i młodzieży w tym zakresie, jak przeciwdziałać i radzić sobie z tymi zjawiskami. Potrzebujemy nowoczesnych i atrakcyjnych metod dydaktycznych, a barka spełnia te wymogi” – powiedział Minister Przemysław Czarnek.

,,To niezwykle ważna inicjatywa, dzięki której chcemy dotrzeć także do mniejszych miejscowości.  Edukacja musi być nowoczesna, odpowiadać na społeczne zapotrzebowanie i aktualne wyzwania. Jestem pewny, że taka pływająca jednostka edukacyjna będzie przyciągać dzieci i młodzież. Naszym zadaniem jest również promocja żeglugi śródlądowej i zachęcanie młodych osób do kształcenia i podejmowania pracy w tym kierunku” – podkreślił Wiceminister Marek Gróbarczyk

,,Ta jednostka ma służyć dwóm głównym celom. Po pierwsze, będzie to barka proekologiczna, z nowatorskim napędem, która będzie promować żeglugę śródlądową jako najbardziej przyjazny przyrodzie środek transportu. Po drugie, ma mieć funkcję edukacyjną. Statek będzie zawierać wyposażenie multimedialne, dzięki czemu uczniowie w ciekawy sposób poznają wyzwania stawiane przez współczesną gospodarkę wodną, zwłaszcza konieczność retencji wody w celu skutecznego ograniczania problemu suszy i powodzi. Nasza młodzież musi być świadoma ekologicznie, dlatego zależy nam na nowoczesnych metodach kształcenia” – podsumował Prezes Przemysław Daca.

Zabezpieczenie brzegu rzeki Bug

Dodatkowo, w ramach współpracy z samorządem, Edukacja wodna 02Wody Polskie podpisały list intencyjny ze Starostwem Wołomińskim dotyczący opracowania dokumentacji  zabezpieczenia brzegu rzeki Bug w powiecie wołomińskim. Współpraca zakłada opracowania dokumentacji projektowo-technicznej zabezpieczenia erodowanego brzegu w 8 km biegu rzeki Bug w miejscowości Kuligów w celu poprawy i utrzymania dobrego stanu wód. Istotnym elementem dla rozwoju nie tylko powiatu wołomińskiego, ale całego regionu, będą wspólne działania  przy opracowywaniu koncepcji zagospodarowania turystycznego doliny Bugu w rejonie wsi Kuligów w gminie Dąbrówka. Strony deklarują wzajemne wsparcie w procesie pozyskania niezbędnych decyzji administracyjnych oraz wszczęcia procedur związanych z realizacją inwestycji.

,,Dolina Bugu musi być przyjazna ludziom i przyrodzie. Chcemy rozwijać nasz region turystycznie, dlatego potrzebujemy nowoczesnej infrastruktury wodnej. Chcemy też, by komponowała się z naszym pięknym krajobrazem, dlatego wszystkie inwestycje muszą być wykonywane z poszanowaniem środowiska naturalnego” – zaznaczył Starosta Wołomiński Adam Lubiak.

Czytaj też: Czym jest ślad wodny i jak ograniczyć zużycie wody?

wody.gov.pl/fot.MEiN


Autor: Polska Agencja Prasowa 24-01-2022 22:37:24

MKiS: Ustawa odległościowa może trafić do Sejmu w I kwartale 2022 r.

Jak wynika z odpowiedzi ministerstwa klimatu i środowiska, ustawa odległościowa może trafić pod obrady Sejmu w I kwartale 2022 r.

Projekt ustawy liberalizujący tzw. ustawę odległościową poprzez modyfikację zasady 10H – minimalnej odległości turbin wiatrowych i m.in. zabudowań może trafić do Sejmu w I kwartale 2022 r. – wynika z odpowiedzi ministerstwa klimatu i środowiska na interpelację poselską. Wiceminister klimatu, pełnomocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska, przypomniał w odpowiedzi, że prace nad projektem zmiany ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z 2016 r. zostały rozpoczęte na początku 2020 r.

Ustawa odległościowa już niedługo znowelizowana

Odpowiadając na interpelację, wiceminister klimatu, pełnomocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska przypomniał, że 15 grudnia 2021 r. projekt uzyskał pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

"Obecnie, zgodnie z zasadami procesu legislacyjnego, jakim podlegają rządowe projekty ustaw, należy spodziewać się skierowania projektu ustawy pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów. Organem prowadzącym i odpowiedzialnym w tej sprawie jest Minister Rozwoju i Technologii. Po przyjęciu projektu ustawy przez Radę Ministrów, należy oczekiwać wniesienia jej pod obrady Sejmu, co może nastąpić w I kwartale 2022 r." – napisał Zyska.

Przypomniał w odpowiedzi, że ustawa odległościowa miała zostać znowelizowana już dawno. Prace nad projektem zmiany ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z 2016 r. zostały rozpoczęte na początku 2020 r. w ówczesnym Ministerstwie Rozwoju, a z uwagi na specjalistyczny i kompleksowy charakter nowelizacji wymagały szczegółowych i czasochłonnych analiz i konsultacji.

Generalna zasada 10H utrzymana

Ustawa odległościowaustawa odległościowa przewiduje utrzymanie wprowadzonej w 2016 r. generalnej zasady 10H, czyli zakazu budowy wiatraków w odległości od zabudowań mniejszej niż 10-krotność ich wysokości. Miejscowy plan zagospodarowania będzie mógł zezwolić na mniejszą odległość od budynku, ale nie mniej niż 500 m.

Dodatkowo nowa elektrownia wiatrowa będzie mogła być lokowana wyłącznie na podstawie planu. Obowiązek sporządzenia planu będzie jednak dotyczył obszaru prognozowanego oddziaływania turbiny.

Prognoza oddziaływań będzie obowiązkowo uzgadniania z RDOŚ. Zniknąć ma zasada 10H w stosunku do form ochrony przyrody.

W przypadku, gdy turbina wiatrowa już istnieje, gminy będą mogły zezwalać na budowę budynków mieszkalnych w jej strefie oddziaływania, pod warunkiem spełnienia minimalnej odległości 500 m lub większej, wynikającej z przyjętych stref ochronnych w MPZP.

Czytaj też: Wiatraki z lepszym prawem? Ceny energii mogą być niższe

PAP/fot.pixabay


Autor: Polska Agencja Prasowa 24-01-2022 22:01:24

Projekt: Wytwórcy ciepła będą wliczać realne koszty uprawnień do taryf

Wytwórcy ciepła będą mieli możliwość pokrycia koniecznych do poniesienia kosztów uprawnień do emisji CO2 w okresie objętym wnioskiem taryfowym.

W uzasadnieniu projektu podkreślono, że celem realizacji transformacji polskiego ciepłownictwa jest konieczność opracowania nowego modelu rynku ciepła. Ma on uwzględniać jednocześnie akceptowalne ceny ciepła dla odbiorów oraz umożliwić pokrycie uzasadnionych kosztów wraz ze zwrotem z zainwestowanego kapitału przedsiębiorstwom energetycznym eksploatującym źródła, w których ciepło jest wytwarzane w jednostkach kogeneracji. Projektowane rozporządzenie koresponduje z realizacją Polityki energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040), która zakłada zwiększenie wykorzystania ciepła systemowego.

Wytwórcy ciepła, a zmiany przepisów

W czwartek na stronach RCL opublikowany został projekt noweli rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska ws. szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło. Dzięki niemu wytwórcy ciepła będą mogli wliczać realne koszty uprawnień CO2 do taryf.

W uzasadnieniu projektu podkreślono, że celem realizacji transformacji polskiego ciepłownictwa jest konieczność opracowania nowego modelu rynku ciepła. Ma on uwzględniać jednocześnie akceptowalne ceny ciepła dla odbiorów oraz umożliwić pokrycie uzasadnionych kosztów wraz ze zwrotem z zainwestowanego kapitału przedsiębiorstwom energetycznym eksploatującym źródła, w których ciepło jest wytwarzane w jednostkach kogeneracji.

Dodano, że projektowane rozporządzenie koresponduje z realizacją Polityki energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040), która zakłada zwiększenie wykorzystania ciepła systemowego. "PEP 2040 zakłada m.in. wzrost o 1,5 mln gospodarstw domowych przyłączonych do sieci ciepłowniczej w 2030 r., spełnienie przez 85 proc. systemów ciepłowniczych lub chłodniczych o mocy powyżej 5 MW kryterium efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego oraz istotne zwiększanie udziału OZE w ciepłownictwie i chłodnictwie" - przypomniano.

W uzasadnieniu dodaje się, że kluczowa jest modernizacja i rozbudowa ciepłownictwa systemowego, do czego powinien przyczynić się rozwój kogeneracji, zwiększenie wykorzystania OZE i odpadów w ciepłownictwie systemowym, modernizacja i rozbudowa systemów dystrybucji ciepła i chłodu oraz popularyzacja magazynów ciepła i inteligentnych sieci.

"Niezbędne staje się zapewnienie pokrycia kosztów uzasadnionych działalności gospodarczej przedsiębiorstw energetycznych w zakresie wytwarzania ciepła w źródłach, w których ciepło wytwarzane jest w jednostkach kogeneracji, wraz z uzasadnionym zwrotem z kapitału zaangażowanego w tę działalność" – podkreślono.

Zmieniające się koszty emisji CO2 wymagały uproszczenia kształtowania taryf

Resort klimatu i środowiska zwraca wytwórcy ciepłauwagę, że "dynamicznie zmieniające się koszty emisji CO2 związane z polityką klimatyczną UE wpływają na dużą inercję przenoszonych kosztów działalności w średnich cenach ciepła stosowanych w metodzie uproszczonej kształtowania taryf dla ciepła wytworzonego w źródłach kogeneracyjnych – co należy zminimalizować przez ogólne zapisy w przepisach prawa".

"Dodatkowo, należy uwzględnić w przepisach prawa fakt, iż nie wszystkie źródła przekazujące dane do obliczenia średnich cen sprzedaży ciepła są obciążone kosztami emisji, bowiem nie wszystkie z tych źródeł zawierają się w grupie źródeł wytwarzających ciepło i jednocześnie ponoszących konsekwencje ETS" – wskazano.

Ministerstwo podkreśliło, że w związku z dynamicznie rosnącymi kosztami emisji CO2 należało unormować sposób obliczenia uzasadnionych rocznych kosztów zakupu tych uprawnień tak, by można było uwzględnić prognozowany wzrost kosztów tych uprawień.

Według autorów projektu, dzięki nowym przepisom, wytwórcy ciepła kształtujący taryfy, będą mieli możliwość pokrycia koniecznych do poniesienia kosztów uprawnień do emisji dwutlenku węgla w okresie objętym wnioskiem taryfowym, a nie na podstawie danych historycznych.

"Zmienione przepisy prawa będą stanowić wymóg uwzględnienia możliwości zmian taryf dla ciepła z kogeneracji, nie tylko po ogłoszeniu nowych średnich cen sprzedaży ciepła przez Prezesa URE, ale także taka możliwość powinna być dana przedsiębiorstwom energetycznym wytwarzającym ciepło w kogeneracji po ogłoszeniu wskaźnika referencyjnego. Uwzględnienie zmiany wskaźnika referencyjnego da możliwość zmiany taryfy dla ciepła z kogeneracji w przypadku zmiany tego wskaźnika" – czytamy w uzasadnieniu projektu.

Czytaj też: Polskie ciepłownictwo się zmieni: OZE, pompy ciepła…

PAP/fot.pixabay

BULT SMOGOWICZE

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Więcej o polityce prywatności możesz przeczytać tutaj.