Logo Świat Rolnika


Ekologia

powój

Od zegara kwiatowego Linneusza do Nagrody Nobla

Karol Linneusz w XVIII wieku „zbudował” zegar z kwiatów, które wskazywały godzinę otwierając się o określonych porach dnia. Warto przypomnieć sobie o tym teraz, gdy Nagrodą Nobla uhonorowano trzech Amerykanów za badania nad molekularnymi mechanizmami odpowiedzialnymi za rytm okołodobowy.

Już od dawna obserwowano, że liście wielu roślin otwierają się o określonych porach dnia, jakby sterował nimi wewnętrzny zegar. W XVIII wieku astronom Jean Jacques d'Ortous de Mairan badał rytm dobowy mimozy. Stwierdził on, że nawet bez dostępu światła słonecznego liście mimozy otwierały się i zamykały w stałym, codziennym rytmie. Jednak nie tylko ta roślina ma swój rytm, co zaobserwował Karol Linneusz (1707-1778) szwedzki przyrodnik, lekarz i profesor. Postanowił on wykorzystać „zegarowy” rytm poznanych roślin. Skoro otwierają one kwiaty o stałych porach także gdy słońce zakrywają chmury, można zbudować z nich coś na kształt zegara kwiatowego. Uczony dobrał odpowiednie gatunki i zasadził je razem w Uppsali na kolistej rabacie. Rabata zaczęła pracować w rytmie życia roślin, otwieraniem się kwiatów wskazując godziny. Nie było to wszystko łatwe, wymagało wielu żmudnych obserwacji, a rośliny pochodziły z różnych rejonów świata, miały odmienne wymagania, więc także trzeba było być biegłym w sztuce ogrodniczej.

Na rabacie rosło jedenaście gatunków roślin. Powój na przykład otwierał kwiaty o trzeciej rano, lilia wodna o siódmej, nagietek wskazywał dziewiątą. Linneusz wykorzystał również wilec i cykorię podróżnik.

Nie był to w tym czasie jedyny pomysł na zegar kwietny. R. Meeuse zaobserwował, że kwiaty także pachną z zadziwiającą regularnością. Był autorem i wykonawcą pomysłu ułożenia aromatycznego zegara. Istniał też chronometr złożony z różnych gatunków traw -  pisze Piotr Daszkiewicz w "Wiedzy i życiu".

Jak czytamy w serwisie naukawpolsce.pap.pl

W poniedziałek w Sztokholmie ogłoszono tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Wyróżnieni zostali trzej Amerykanie: Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young.

"Nobel jest zdecydowanie zasłużony: przynajmniej od 10 lat cały czas mówiło się i słyszało o tym, że powinien być przyznany Nobel z chronobiologii" - mówi PAP dr hab. Piotr Bębas z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jak dodaje, oprócz trójki nagrodzonych naukowców, którzy dostarczyli nam najwięcej danych na temat zegara biologicznego u muszki owocowej - do Nobla typowano również Josepha Takahashiego, badacza z Northwestern Univeristy, który badania noblowskiej trójki przeniósł na poziom ssaków.

 

MD/fot.pixabay.com

Hodowla i uprawy

Od jakiegoś czasu coraz częściej usłyszeć można o rolnikach, którzy mają problemy z sąsiadami, kt&oacu...

Fundacja Viva!, Otwarte Klatki, Mondo Cane i inni będą dziś zdzierać gardła przed Sejmem RP, próbując pr...

Jan Krzysztof Ardanowski zapowiedział wycofanie z projektu nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt zapisu dotyczące...

W związku z burzą, która w nocy z 23 na 24 września przeszła w okolicach Siedlec, zniszczonych zostało wi...

Marszałek Terlecki opowiedział się za zakazem, mimo tego, że wcześniej z ust kilku prominentnych politykó...

Młody rolnik z województwa łódzkiego uczcił pamięć Powstańców Warszawskich i wyciął na p...

Może ktoś zarzucać, że Kowalski zapłaci, a rolnicy dostaną rekompensaty. Skarb Państwa będzie chciał to odzy...

140 tysięcy zwierząt znajdowało się w zakażonej ASFem największej rumuńskiej, a w drugiej Europie hodowli świ...

Katastrofa hydrologiczna, jaka w tym roku dotyka rolników z większości państw członkowskich Unii Europejsk...

To zakrawa na absurd. Doskonale prosperująca branża drobiarska stała się celem ataków aktywistów ek...

Niemal cała wieś Dawidy, mieszkańcy sąsiednich miejscowości oraz przedstawiciele Unii Warzywno-Ziemniaczanej zab...

Podejmujemy działania, które sprawią, że ta dramatycznie niska cena wynosząca 10, 12, 15 groszy za kilogra...

Zgodnie z rozporzadzeniem możesz cofnąć zgode którą wcześniej nam dałeś. Jednak uprzedzamy że portal może przestać działać poprawnie. Cofnij zgodę.