Logo Świat Rolnika


Strefa Rolnika

przepiórka
02 sierpień 2017

Śpiew przepiórki na zażynki

Żniwa niegdyś rozpoczynał skromny zażynek, a kończyły rozśpiewane i wystrojone dożynki.

Zażynki to słowiański ludowy obyczaj związany z początkiem żniw. Jak dokładnie mógł wyglądać zażynek wśród dawnych Słowian, nie wiemy. Jednak liczne rytuały pozostałe w kulturze ludowej pozwalają twierdzić, że bez wątpienia nasi praojcowie do rozpoczęcia żniw musieli podchodzić z szczególnym poszanowaniem dla ziemi, karmicielki człowieka.

Kiedy ziarno było odpowiednio twarde, a słoma miała właściwy odcień, brano się do koszenia łanów. W ludowych wierzeniach szczęśliwy początek gwarantował dalsze powodzenie w pracy oraz obfity plon. Chłopi od zawsze byli mocno przywiązani do religii w związku z tym żniwa zaczynali w sobotę lub środę, w tradycji chrześcijańskiej poświęcone są one Matce Boskiej. Nikt nie rozpoczynał natomiast zbiorów w piątek, gdyż ten dzień był uważany za pechowy. We wschodnich rejonach Polski (Lubelszczyzna) początek żniw wyznaczał śpiew przepiórki. Nawet, gdy zboże nie było dość dojrzałe, a usłyszano głos przepiórczy, wychodzono w sobotę na pole, ścinano niewielką ilość zboża i czekano spokojnie na stosowną porę. Żniwa rozpoczęto pomyślnie. Nie trzeba było się spieszyć z dalszą pracą.

Przy żniwach nigdy nie pracowała jedna osoba, zazwyczaj dokonywała tego wspólnie cała wioska  Koszenie było bardzo zrytualizowane.

Istotne było to, kto rozpoczyna żniwa. Taka osoba powinna wyróżniać się pracowitością, zręcznością oraz cieszyć się powszechnym szacunkiem. Nie mogła to być np. kobieta w ciąży, bo żniwiarze mieliby „ciężkie żniwo”.

„ Zażynek odbywał się na polu. Gospodarz, pozdrowiwszy żniwiarzy nieodzownym „Szczęść Boże!", wyciągał flaszkę i częstował zebranych trunkiem, nie omieszkując wylać go trochę na zagon. W rogu zagonu kładziono również kawałek chleba na obrusiku, by plon był okazały, jako że kto ma żytko, ma wszytko. I teraz przystępowano do pracy. Ruszał pierwszy kosiarz, którego nazywało się przodownikiem. Ruszała z sierpem – jeśli żęto sierpami – postatnica, również przewodząca żniwującej kompanii...

– tak opisuje rytuał rozpoczęcia żniw Józef Szczypka w „Kalendarzu polskim”.

Ścięcie pierwszych kłosów (czy kosą, czy sierpem) to właśnie były zażynki. Po rozpoczynającym pokosie gospodyni, która dbała w tym dniu o żniwiarzy, rozkładała biały obrus na ziemi w pobliżu ścięcia pierwszych kłosów. Stawiała na nim jadło (głównie chleb i kiełbasę, a także gorzałkę) i w przerwie zapraszała żniwiarzy do posiłku.

Zbiór zbóż rozpoczynał się na dobre.

 

Anna Kołcon/fot. pixabay.com

Hodowla i uprawy

Skoro miodobranie w pełni i wszyscy chętnie smakują świeżo wydobytego z pasieki miodu, warto zastanowić się, c...

Nie wszyscy już pamiętają czasy, gdy jaja i mleko o każdej porze roku smakowały inaczej. Wynikało to z faktu, ...

To nie był łatwy rok dla plantatorów buraków cukrowych. Pochodzące z basenu Morza Śródziemne...

Rozpoczęły się nowe zbiory, a z nimi punkty skupów płodów rolnych wprowadziły nowe ceny skup&oacut...

– Nie ma żadnego racjonalnego powodu do niezatwierdzenia tej substancji. Unijni naukowcy są zgodni, że stoso...


Chociaż większość osób kojarzy pszczele produkty przede wszystkim ze zdrowym miodem, warto wiedzieć...

Jedwabniki to larwy żywiące się liśćmi morwy, które w hodowli służą do produkcji jedwabiu. Przed laty ...


Polacy są przeciw wprowadzeniu zakazu hodowli zwierząt futerkowych. Takie dane wynikają z badań instytutu I...

Czerwiec to doskonały moment na to, by do naszego ogrodu dosadzić kilka róż. Warto im potem nie żałować ...

Niecodzienne narodziny zdarzyły się w pracownicy Ośrodka Hodowli Zarodowej w Kamieńcu Ząbkowickim. W sobotę 17 ...

To nie jest łatwa wiosna dla kukurydzy. Wilgoć opóźnia siewy, gdyż w wielu regionach trudno wjechać w pol...

Według szacunków Głównego Urzędu Statystycznego w naszym kraju pogłowie kóz to około 150 ty...